+355 45301358 Na telefono, Konsultimi është Falas!

Ligji shqiptar për aksidentet rrugore & dëmshpërblimin

Dispozitat kryesore ligjore që mbrojnë të drejtat tuaja pas një aksidenti — me citime verbatim nga Ligji Nr. 32/2021 dhe Kodi Civil i Republikës së Shqipërisë, si dhe rregullat e llogaritjes nga Rregullorja e AMF nr. 125/2021.

Ligji Nr. 32/2021
Rregullorja e AMF nr. 125/2021
Kodi Civil (Ligji Nr. 7850/1994, azhornuar 2014)
Përditësuar: nëntor 2026

Dëmshpërblimi nga aksidentet rrugore në Shqipëri rregullohet kryesisht nga dy ligje themelore: Ligji Nr. 32/2021 "Për sigurimin e detyrueshëm në sektorin e transportit" (i cili përcakton kufijtë e mbulimit të sigurimit TPL, procedurat dhe afatet) dhe Kodi Civil i Republikës së Shqipërisë (i cili përcakton përgjegjësinë jashtëkontraktore, parashkrimin e padive dhe llojet e dëmeve të kompensueshme). Për kërkesën ndaj shoqërisë së sigurimit ose Byrosë Shqiptare të Sigurimit, shumat llogariten sipas Rregullores së AMF nr. 125, datë 28.07.2021.

Më poshtë do të gjeni dispozitat kryesore, të cituara verbatim nga tekstet zyrtare në blloqet e neneve. Tekstet jashtë këtyre blloqeve janë përmbledhjet dhe shpjegimet tona.

Shënim: Ky informacion është për qëllime edukative. Për situatën tuaj specifike, ju duhet konsultim profesional. Ekipi i Valore ofron konsultë falas në +355 45 301 358.

Sigurimi i detyrueshëm TPL

Ligji Nr. 32/2021 "Për sigurimin e detyrueshëm në sektorin e transportit" hyri në fuqi më 1 korrik 2021. Ai përafrohet pjesërisht me Direktivën 2009/103/KE të Bashkimit Europian dhe rregullon të gjithë sigurimin e detyrueshëm TPL për mjetet motorike në Shqipëri.

Objekti dhe fusha e veprimit

Neni 2

Fusha e veprimit

1. Sigurimi i detyrueshëm në sektorin e transportit përfshin:

  • a) sigurimin e përgjegjësisë së pronarit/përdoruesit të mjetit motorik për dëmet e shkaktuara palëve të treta nga përdorimi i këtij mjeti;
  • b) sigurimin e pasagjerëve nga aksidentet në transportin publik;
Burimi: Ligji Nr. 32/2021, Neni 2, pika 1

Kush ka të drejtë të paraqesë kërkesë për dëmshpërblim

Neni 9

E drejta e palës së dëmtuar të paraqesë kërkesë për dëmshpërblim

1. Pala e dëmtuar ka të drejtë që të paraqesë kërkesën për dëmshpërblim te siguruesi përgjegjës i pronarit të mjetit shkaktar aksidenti. Kërkesa për dëmshpërblim mund të paraqitet me shkrim ose në rrugë elektronike.

2. Kërkesa për dëmshpërblim përfshin dëmshpërblimin e dëmeve ndaj pronës dhe/ose ndaj personit sipas kontratës së sigurimit.

Burimi: Ligji Nr. 32/2021, Neni 9, pikat 1-2

Afatet ligjore për trajtimin dhe pagesën e dëmshpërblimit

Ky është një nga nenet më të rëndësishëm të ligjit — përcakton sa kohë ka kompania e sigurimeve për t'ju paguar.

Neni 10

Procedura dhe afatet për dëmshpërblimin

1. Siguruesi përgjegjës është i detyruar të trajtojë çdo kërkesë për dëmshpërblim brenda afateve të mëposhtme:

  • a) për dëme ndaj personit brenda 90 (nëntëdhjetë) ditëve kalendarike nga data e depozitimit të kërkesës për dëmshpërblim;
  • b) për dëme ndaj pronës brenda 30 (tridhjetë) ditëve kalendarike nga data e depozitimit të kërkesës për dëmshpërblim.

2. Për qëllim të pikës 1 të këtij neni, data e marrjes së kërkesës për dëmshpërblim quhet data e depozitimit të kërkesës së bashku me dokumentacionin e plotë shoqërues.

4. Shoqëria e sigurimit kryen pagesën e dëmshpërblimit brenda 14 (katërmbëdhjetë) ditëve kalendarike pas përfundimit të afatit të trajtimit të dëmit dhe nënshkrimit të deklaratës së pranimit të dëmshpërblimit. Në rast të mosrespektimit të afatit të përcaktuar në këtë nen, palës së dëmtuar i lind e drejta e përfitimit të interesit të pagueshëm për çdo ditë kalendarike vonesë në shlyerjen e dëmshpërblimit nga shoqëria e sigurimit.

5. Në rastet kur kërkesa e paraqitur nuk është e plotë, shoqëria e sigurimit i drejtohet kërkuesit me shkrim brenda 8 (tetë) ditëve kalendarike pas pranimit të kërkesës dhe kërkon plotësimin e dokumentacionit.

Burimi: Ligji Nr. 32/2021, Neni 10, pikat 1, 2, 4, 5

Përfundim praktik: Afati i trajtimit është 90 ditë kalendarike për dëme ndaj personit dhe 30 ditë kalendarike për dëme ndaj pronës. Ai llogaritet nga depozitimi i kërkesës bashkë me dokumentacionin e plotë, prandaj një dosje e paplotë e shtyn fillimin e tij. Pagesa bëhet brenda 14 ditëve kalendarike pas përfundimit të afatit të trajtimit dhe nënshkrimit të deklaratës së pranimit. Nëse nuk jeni dakord me ofertën ose me refuzimin, hapen rrugët e ankimit dhe të padisë (pikat 7 dhe 10). Për vonesën e pagesës lind e drejta e interesit të pagueshëm (pika 4), me përjashtimet e pikës 11.

Neni 10

Ankimi, padia dhe përjashtimet nga afatet

7. Pala e dëmtuar, me marrjen e njoftimit sipas pikave 3 dhe 6 të këtij neni, ka të drejtën e ankimimit pranë shoqërisë së sigurimit. Shoqëria e sigurimit është e detyruar t'i përgjigjet ankimit të palës së dëmtuar brenda 15 (pesëmbëdhjetë) ditëve kalendarike nga data e paraqitjes së ankimit.

10. Në rast se shoqëria e sigurimit nuk i përgjigjet palës së dëmtuar brenda afatit të përcaktuar në pikën 1 të këtij neni, dhe/ose pala e dëmtuar nuk është dakord me masën e dëmshpërblimit të ofruar nga shoqëria e sigurimit dhe/ose pala e dëmtuar nuk është dakord me shkaqet e refuzimit të dëmshpërblimit nga shoqëria e sigurimit, vetëm në këto raste pala e dëmtuar ka të drejtë të ngrejë padi civile kundër shoqërisë së sigurimit.

11. Afatet sipas pikës 1 të këtij neni dhe e drejta e palës së dëmtuar për përfitimin e interesit të pagueshëm për mosrespektim të këtyre afateve nuk zbatohen për rastet e aksidenteve ku janë përfshirë mjetet motorike të regjistruara jashtë shtetit dhe të pajisura me karton jeshil, si dhe për rastet e aksidenteve ku janë përfshirë mjete motorike të pasiguruara dhe të paindentifikuara sipas nenit 41 të këtij ligji.

Burimi: Ligji Nr. 32/2021, Neni 10, pikat 7, 10, 11

Procedurë e shpejtë për dëme të vogla materiale

Neni 12

Dëmshpërblimi i kërkesave me vlerë të vogël

Përjashtimisht nga parashikimi i shkronjës "b" të pikës 1 të nenit 10, kërkesat për dëmshpërblim për dëme ndaj pronës me vlerë deri në 100 000 (njëqind mijë) lekë do të paguhen nga shoqëritë e sigurimit brenda 14 (katërmbëdhjetë) ditëve kalendarike nga data e paraqitjes së kërkesës për dëmshpërblim.

Burimi: Ligji Nr. 32/2021, Neni 12

Raporti Europian i Aksidenteve (kur është i mjaftueshëm)

Neni 14

Raporti Europian i Aksidenteve

1. Shoqëria e sigurimit është e detyruar që së bashku me policën e sigurimit t'i dorëzojë të siguruarit Raportin Europian të Aksidenteve sipas formularit të miratuar nga Autoriteti.

2. Drejtuesit e mjeteve të përfshirë në një aksident rrugor, për dëmet ndaj pronës në vlerë deri në 30 000 (tridhjetë mijë) lekë, nëse bien dakord, duhet të plotësojnë, të nënshkruajnë dhe të shkëmbejnë Raportin Europian të Aksidenteve. Nëse nuk bien dakord, duhet të marrin procesverbalin e konstatimit të shkeljes nga Policia Rrugore.

5. Drejtuesit e mjeteve, të përfshirë në një aksident rrugor, për të gjitha dëmet në vlerë mbi 30 000 (tridhjetë mijë) lekë, duhet të marrin procesverbalin e konstatimit të shkeljes nga Policia Rrugore.

Burimi: Ligji Nr. 32/2021, Neni 14, pikat 1, 2, 5

Sa paguan sigurimi TPL

Neni 25 i Ligjit 32/2021 është neni më i rëndësishëm për shumat që mund të përfitoni. Ai përcakton kufijtë minimalë të përgjegjësisë sipas llojit të mjetit dhe llojit të dëmit, ndërsa shumën konkrete brenda këtyre kufijve e përcaktojnë pikat 3 e 4 të tij dhe Rregullorja e AMF nr. 125/2021 (shihni më poshtë).

Kufijtë për dëme nga aksidenti — Neni 25

Neni 25

Përgjegjësia e shoqërisë së sigurimit dhe shuma e siguruar (TPL)

1. Detyrimi i shoqërisë së sigurimit, që rrjedh nga kontrata e sigurimit e përcaktuar në nenin 21 të këtij ligji, përfaqësohet nga kufijtë minimalë të mbulimit të vlefshëm në ditën e aksidentit, përveç rastit kur në kontratën e sigurimit përcaktohet një vlerë më e lartë.

2. Kufiri minimal i përgjegjësisë, që mbulohet nga kontrata e sigurimit sipas pikës 1 të këtij neni, për dëme të shkaktuara në territorin e Republikës së Shqipërisë është si më poshtë:

a) për dëme pasurore dhe jopasurore, me pasojë vdekjen, dëmtime shëndetësore dhe përkeqësime të shëndetit, të shkaktuara nga një aksident ose seri aksidentesh të ardhura nga një ngjarje sigurimi për:

  • i. autobusë dhe kamionë, përfshirë rimorkiot, 150 000 000 lekë;
  • ii. mjete që transportojnë lëndë të rrezikshme, 200 000 000 lekë;
  • iii. mjete të tjera, përfshirë mjetet e paidentifikuara, 55 000 000 lekë.

b) për dëme të lidhura me dëmtimin ose shkatërrimin e pronës nga një ngjarje:

  • i. për autobusë dhe kamionë, përfshirë rimorkiot, 20 000 000 lekë;
  • ii. për mjete që transportojnë lëndë të rrezikshme, 20 000 000 lekë;
  • iii. për mjete të tjera, përfshirë mjetet e paidentifikuara, 15 000 000 lekë.

5. Kufiri minimal i përgjegjësisë për çdo person të dëmtuar në një ngjarje sigurimi, sipas shkronjës "a" të pikës 2 dhe pikës 4 të këtij neni, është 22 000 000 (njëzet e dy milionë) lekë.

9. Për kontratat e lidhura nga data 1 janar 2022 deri në datën 31 dhjetor 2026, kufiri minimal i përgjegjësisë i përcaktuar në këtë nen do të rritet:

  • a) 4 000 000 (katër milionë) lekë çdo vit për mjetet e përcaktuara në nëndarjen "iii" të shkronjës "a" të pikës 2 të këtij neni;
  • b) 2 000 000 (dy milionë) lekë çdo vit për çdo person sipas pikës 5 të këtij neni.

10. Për kontratat e lidhura nga data 1 janar 2027 dhe në vijim, kufiri minimal i përgjegjësisë është i njëjtë me kufirin minimal të përgjegjësisë së kontratave të lidhura në vitin 2026.

Burimi: Ligji Nr. 32/2021, Neni 25, pikat 1, 2, 5, 9, 10

Tabela e kufijve sipas vitit të kontratës (mjete "të tjera" — autovetura, makina personale)

Viti i kontratës Kufiri për një ngjarje sigurimi (Neni 25/2/a/iii) Kufiri për çdo person të dëmtuar (Neni 25/5)
Para vitit 2022 (bazë sipas Nenit 25, pikat 2/a/iii dhe 5)55 000 000 lekë22 000 000 lekë
2022 (+4M / +2M)59 000 000 lekë24 000 000 lekë
2023 (+4M / +2M)63 000 000 lekë26 000 000 lekë
2024 (+4M / +2M)67 000 000 lekë28 000 000 lekë
2025 (+4M / +2M)71 000 000 lekë30 000 000 lekë
2026 (+4M / +2M)75 000 000 lekë32 000 000 lekë
2027 e në vijim (Neni 25/10)75 000 000 lekë (e njëjtë me 2026)32 000 000 lekë (e njëjtë me 2026)

Kufiri varet nga viti kur është lidhur kontrata, jo nga viti i aksidentit (Neni 25, pikat 9 dhe 10). Kontrata mund të caktojë edhe vlerë më të lartë (Neni 25, pika 1). Për dëmet ndaj pronës, kufijtë janë 15 000 000 lekë për ngjarje për mjetet e zakonshme dhe 20 000 000 lekë për autobusë, kamionë e mjete me lëndë të rrezikshme; këta kufij nuk rriten çdo vit (Neni 25, pikat 2/b dhe 9).

Shembull ilustrues, si funksionon në praktikë: Nëse një makinë me sigurim TPL të lidhur në vitin 2026 do të shkaktonte një aksident me 3 të lënduar, kufiri minimal do të ishte 32 milionë lekë për çdo person të dëmtuar dhe 75 milionë lekë për të gjithë ngjarjen. Nëse dëmi i secilit do të arrinte 32 milionë, shuma totale prej 96 milionësh do ta kalonte kufirin për ngjarje dhe shuma e secilit do të zvogëlohej në mënyrë përpjesëtimore (Neni 25, pika 6). Sigurimi i pasagjerëve në transport publik është sigurim më vete, me minimumet e Nenit 19 (më poshtë).

Shuma minimale për pasagjerët në transport publik (autobusë, taksi, etj.)

Neni 2 i Ligjit 32/2021 i dallon dy sigurimet: atë të përgjegjësisë ndaj palëve të treta (TPL) dhe atë të pasagjerëve në transportin publik. Shifrat e Nenit 19 janë minimumi i shumës së siguruar të këtij sigurimi të dytë, jo tavani i asaj që mund të përfitojë një pasagjer. Ky sigurim mbulon edhe ngjarje që ndodhin jo për faj të drejtuesit ose të pronarit dhe që nuk mbulohen nga sigurimi i përgjegjësisë (Neni 19, pika 3, shkronja dh). Neni 22, i cili rendit përjashtimet nga TPL-ja, nuk i përjashton pasagjerët si të tillë, përveç rasteve që ai parashikon vetë. Prandaj, kur aksidenti ka ndodhur me faj të një drejtuesi, pasagjeri mund t'i drejtohet edhe sigurimit TPL të mjetit shkaktar, brenda kufijve të Nenit 25.

Neni 19

Përgjegjësia e shoqërisë së sigurimit dhe shuma e siguruar (pasagjerë)

2. Minimumi i shumës së siguruar për çdo pasagjer të mbuluar nga kontrata e sigurimit, sipas nenit 17 të këtij ligji, përcaktohet si më poshtë:

  • a) 2 000 000 (dy milionë) lekë në rast vdekjeje;
  • b) 4 000 000 (katër milionë) lekë në rast paaftësie të përhershme për punë;
  • c) 1 000 000 (një milion) lekë në rast paaftësie të përkohshme për punë dhe trajtimet mjekësore.
Burimi: Ligji Nr. 32/2021, Neni 19, pika 2

Vlerat maksimale të dëmit moral dhe ekzistencial: vdekja e të afërmit dhe paaftësia e përkohshme

Neni 25, pika 4, shkronjat dh dhe e, përcakton kufijtë për familjarët e të ndjerit: deri në 220 000 lekë për dëmin moral dhe, veçmas, deri në 220 000 lekë për dëmin ekzistencial për çdo prind, fëmijë ose bashkëshort, ndërsa për çdo vëlla ose motër deri në gjysmën e kësaj shume. Shkronjat ë dhe f nuk kanë të bëjnë me vdekjen: ato janë kufijtë mujorë për vetë të dëmtuarin gjatë paaftësisë së përkohshme.

Neni 25

Vlerat e dëmit moral dhe ekzistencial (ekstrakte nga pika 4)

dh) vlera e dëmit moral për secilin nga familjarët e të ndjerit/ës, prind/fëmijë/bashkëshort, për vdekjen e të afërmit do të jetë jo më shumë se 220 000 (dyqind e njëzet mijë) lekë dhe për secilin nga familjarët vëlla/motër vlera e përfitimit është jo më shumë se 1/2 e shumës që përfiton secili nga familjarët prind/bashkëshort/fëmijë;

ë) vlera e dëmit moral për çdo person të dëmtuar është jo më shumë se 15 000 (pesëmbëdhjetë mijë) lekë për çdo muaj paaftësi të përkohshme;

f) vlera e dëmit ekzistencial për çdo person të dëmtuar është jo më shumë se 15 000 (pesëmbëdhjetë mijë) lekë për çdo muaj paaftësi të përkohshme.

Burimi: Ligji Nr. 32/2021, Neni 25, pika 4 (shkronjat dh, ë, f)
Neni 25

Dëmi ekzistencial nga vdekja e të afërmit (ekstrakt nga pika 4)

e) vlera e dëmit ekzistencial për secilin nga familjarët e të ndjerit/ës, prind/fëmijë/bashkëshort, për vdekjen e të afërmit do të jetë jo më shumë se 220 000 (dyqind e njëzet mijë) lekë dhe për secilin nga familjarët vëlla/motër vlera e përfitimit është jo më shumë se 1/2 e shumës që përfiton secili nga familjarët prind/bashkëshort/fëmijë;

Burimi: Ligji Nr. 32/2021, Neni 25, pika 4, shkronja e

Si llogaritet shuma brenda kufijve

Kufijtë e mësipërm janë tavane, jo shuma që paguhen vetvetiu. Neni 11, pika 1, ia ngarkon Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare miratimin e rregullave dhe të metodologjisë së llogaritjes, ndërsa vetë Neni 25 vendos bazën:

Neni 25

Llogaritja e dëmit dhe zvogëlimi përpjesëtimor (ekstrakte)

3. Brenda kufijve minimalë të përgjegjësisë, të përcaktuar në pikën 2 të këtij neni, vlera e dëmit do të llogaritet:

  • a) në rastin e dëmeve me pasojë paaftësi të përhershme për punë, kur vërtetohet humbja e të ardhurave, përfitimi llogaritet si produkt i të ardhurave vjetore neto me koeficientin e shumës së kapitalizuar, moshës së daljes në pension dhe humbjes së aftësisë për punë. Kur i/e dëmtuari/a ka qenë në marrëdhënie pune/i vetëpunësuar do të referohet në mesataren e të ardhurave neto për 3 vitet e fundit, ndërsa kur nuk ka qenë në marrëdhënie pune në kohën e ngjarjes do të referohet në pagën minimale zyrtare bruto të vendbanimit në kohën e ngjarjes.
  • b) në rastet e dëmeve me pasojë vdekje, dëmi pasuror do të llogaritet si në rastin e paaftësisë së plotë të përhershme me ndryshimin që nga të ardhurat sipas shkronjës "a" të këtij neni të zbriten të ardhurat për nevojat e vetë personit, të cilat varen nga numri i personave në familje.
  • c) në rastet e dëmeve me pasojë paaftësinë e përkohshme, humbja financiare përbën pjesën e papaguar të pagës për kohën e paaftësisë, ndërsa kur i/e dëmtuari/a nuk është në marrëdhënie pune do të referohet në pagën minimale zyrtare bruto.

4. Brenda kufijve minimalë të përgjegjësisë, të përcaktuar në pikën 2 të këtij neni, dëmet jopasurore ndaj personit, të shkaktuara nga një ngjarje e vetme, përbëhen nga format e mëposhtme dhe nuk mund të tejkalojnë limitet:

  • a) vlera e dëmit biologjik për çdo person të dëmtuar do të jetë jo më shumë se 110 000 (njëqind e dhjetë mijë) lekë për çdo 10% të shkallës së paaftësisë së përhershme, të pjesshme ose të plotë. Shuma e përfitimit e parashikuar në këtë pikë duhet të bazohet në moshën dhe shkallën e paaftësisë së të dëmtuarit;
  • b) vlera e dëmit moral për çdo person të dëmtuar me pasojë paaftësi të përhershme për punë është nga 3/4 deri në 3/2 e dëmit biologjik sipas shkronjës "a" të pikës 4 të këtij neni;
  • c) vlera e dëmit ekzistencial për çdo person të dëmtuar me pasojë paaftësi të përhershme për punë është nga 3/4 deri në 3/2 e dëmit biologjik sipas shkronjës "a" të pikës 4 të këtij neni;
  • ç) vlera e dëmit moral për secilin nga familjarët e të dëmtuarit/ës, prind/fëmijë/bashkëshort, do të jetë jo më shumë se 1/5 e përfitimit të dëmtuarit me pasojë paaftësinë e përhershme për punë sipas shkronjës "b" të kësaj pike dhe për secilin nga familjarët vëlla/motër vlera e përfitimit do të jetë jo më shumë se 1/2 e shumës që përfiton secili nga familjarët prind/bashkëshort/fëmijë;
  • d) vlera e dëmit ekzistencial për secilin nga familjarët e të dëmtuarit/ës, prind/fëmijë/bashkëshort, do të jetë jo më shumë se 1/5 e përfitimit të dëmtuarit me pasojë paaftësinë e përhershme për punë sipas shkronjës "c" të kësaj pike dhe për secilin nga familjarët vëlla/motër vlera e përfitimit jo më shumë se 1/2 e shumës që përfiton secili nga familjarët prind/bashkëshort/fëmijë;

6. Në rast se ka disa palë të dëmtuara nga një ngjarje sigurimi dhe vlera totale e dëmshpërblimit për dëmin ndaj personit, si dhe vlera totale e dëmshpërblimit për dëmin ndaj pronës tejkalon shumat e përcaktuara në pikën 2 të këtij neni, shuma e dëmshpërblimit dhe të drejtat e palëve të dëmtuara ndaj shoqërisë së sigurimit zvogëlohen në mënyrë përpjesëtimore për secilën figurë të dëmit ndërmjet të gjithë të dëmtuarve deri në përfundim të gjithë shumës së siguruar sipas kontratës së sigurimit.

Burimi: Ligji Nr. 32/2021, Neni 25, pikat 3, 4 (shkronjat a-d), 6

Rregullorja e AMF nr. 125, datë 28.07.2021, i kthen këto në rregulla konkrete për kërkesën ndaj shoqërisë së sigurimit ose Byrosë. Më poshtë është përmbledhja jonë e tyre, jo citim.

Dëmi jopasuror ka tre zëra: dëm biologjik, dëm moral dhe dëm ekzistencial (Neni 17, pika 3). Nuk ka zë më vete për dëmin estetik ose psikologjik. Shkallën e paaftësisë e jep KMCAP-i ose komisioni mjekësor i shoqërisë së sigurimit, me të paktën 3 mjekë specialistë, sipas tabelës nr. 2 të rregullores (Neni 14, pika 5). Një raport mjeko-ligjor mund të jetë provë e dobishme, por nuk e zëvendëson këtë përcaktim.

Dëmi biologjik varet nga mosha dhe nga shkalla e paaftësisë (Neni 18):

Mosha e të dëmtuarit Paaftësi deri në 30% Paaftësi mbi 30%
Deri në 20 vjeç100 000 lekë110 000 lekë
21–30 vjeç85 000 lekë100 000 lekë
31–50 vjeç50 000 lekë85 000 lekë
51–70 vjeç40 000 lekë65 000 lekë
Mbi 70 vjeç35 000 lekë55 000 lekë

Neni 18, pika 3, i jep këto shuma, por nuk thotë vetë për çfarë njësie janë. Ne i lexojmë së bashku me kufirin e pikës 2, pra për çdo 10% paaftësi; ky është interpretimi ynë.

Dëmi moral dhe dëmi ekzistencial llogariten secili veçmas, në raport me dëmin biologjik. Thyesat 3/4 deri në 3/2 të ligjit nuk janë hapësirë vlerësimi: rregullorja e cakton thyesën sipas shkallës së paaftësisë (Neni 19, pika 2, shkronja a; Neni 20, pika 2, shkronja a):

Shkalla e paaftësisë Dëmi moral Dëmi ekzistencial
Deri në 30%3/4 e dëmit biologjik3/4 e dëmit biologjik
Mbi 30% deri në 45%4/5 e dëmit biologjik4/5 e dëmit biologjik
Mbi 45% deri në 60%Sa dëmi biologjikSa dëmi biologjik
Mbi 60% deri në 75%5/4 e dëmit biologjik5/4 e dëmit biologjik
Mbi 75%3/2 e dëmit biologjik3/2 e dëmit biologjik

Te Neni 20 shkalla e katërt shkruhet „nga 60%“, jo „mbi 60%“, prandaj për dëmin ekzistencial pikërisht 60% përfshihet në dy shkallë.

Familjarët e të dëmtuarit me paaftësi të përhershme: çdo prind, fëmijë ose bashkëshort merr jo më shumë se 1/5 e dëmit moral të të dëmtuarit dhe jo më shumë se 1/5 e dëmit të tij ekzistencial; çdo vëlla ose motër merr jo më shumë se gjysmën e kësaj shume (Neni 19, pika 2; Neni 20, pika 2).

Paaftësia e përhershme, të ardhurat e humbura (Neni 14): dëmshpërblimi = të ardhurat vjetore × koeficienti i shumës së kapitalizuar (tabela nr. 1, sipas moshës dhe gjinisë) × koeficienti i moshës së daljes në pension (0.90, ose 0.80 për pensionistin) × koeficienti i humbjes së aftësisë për punë. Formula nuk shumëzon me vitet deri në pension. Të ardhurat vjetore janë mesatarja neto e 3 viteve të fundit për të punësuarin ose të vetëpunësuarin, paga minimale zyrtare bruto e vendbanimit për të papunin dhe për të miturin deri në 16 vjeç, dhe pensioni i vitit të fundit për pensionistin. Kësaj shume i shtohen shpenzimet spitalore dhe farmaceutike të vërtetuara me dokumente të rregullta.

Paaftësia e përkohshme (Neni 16): përcaktohet nga organi kompetent shëndetësor për një periudhë deri në 6 muaj. Për të punësuarin, dëmshpërblimi mujor është diferenca midis pagës së muajit të fundit para aksidentit dhe pagës që përfitohet nga raportet mjekësore. Për të papunin është paga minimale zyrtare × ditët e paaftësisë në ditë pune ÷ 22. Për të miturin nën 16 vjeç ose për pensionistin, si dëmshpërblim konsiderohen pagesat e shpenzimeve spitalore dhe farmaceutike (Neni 16, pika 6). Për të punësuarin dhe për të papunin, shpenzimet spitalore dhe farmaceutike të vërtetuara me dokumente të rregullta paguhen veçmas (Neni 16, pika 5). Dëmi moral dhe dëmi ekzistencial janë deri në 15 000 lekë secili për çdo muaj paaftësie (Neni 19, pika 4; Neni 20, pika 4).

Vdekja (Neni 15): dëmi pasuror llogaritet si për paaftësinë e plotë të përhershme, por nga të ardhurat zbritet pjesa për nevojat e vetë të ndjerit: 30% kur kishte në familje tre ose më shumë persona, 40% kur kishte dy dhe 50% kur kishte një. Kur i ndjeri është nën 16 vjeç, trashëgimtarët dëmshpërblehen me shumën fikse prej 2 500 000 lekësh. Shpenzimet e varrimit shtohen me shumën fikse prej 300 000 lekësh. Kur i ndjeri ka qenë i vetëm në familje, nga dëmi pasuror paguhen vetëm shpenzimet e varrimit.

Mjeti i dëmtuar (Nenet 30 dhe 31): dëmshpërblimi nuk e kalon vlerën aktuale të mjetit dhe përfshin shpenzimet e transportit, të ruajtjes dhe ato gjyqësore ose noteriale. Shoqëria ofron dëmshpërblim në para ose riparim në servis. Kur riparimi kushton mbi 80% të vlerës së mjetit ose është teknikisht i pamundur, mjeti konsiderohet jashtë përdorimit dhe shoqëria paguan vlerën e plotë të tij, përveç kur bie dakord me palën e dëmtuar për pjesën e mbetur të mjetit.

Këto rregulla vlejnë për kërkesën ndaj shoqërisë së sigurimit ose Byrosë, dhe rezultati nuk e kalon kufirin për person të Nenit 25, pika 5 (Neni 21 i rregullores). Rrugët e Kodit Civil (Pjesa 4) nuk i ndryshojnë këto shuma për kërkesën ndaj sigurimit.

Çfarë ndodh kur shkaktari nuk është i siguruar

Ligji parashikon dy mekanizma mbrojtës për viktimat: Byroja Shqiptare e Sigurimit (BSHS) dhe Fondi i Kompensimit. Këto garantojnë dëmshpërblim edhe kur shkaktari nuk ka sigurim ose nuk identifikohet.

Byroja Shqiptare e Sigurimit (BSHS)

Neni 35

Byroja Shqiptare e Sigurimit

1. Byroja Shqiptare e Sigurimit është person juridik, me seli në Tiranë, e krijuar jo për qëllime fitimi.

2. Anëtar i Byrosë është çdo sigurues, i cili është licencuar për të ushtruar veprimtari sipas shkronjave "a" e "b" të pikës 1 të nenit 2 të këtij ligji.

3. Byroja Shqiptare e Sigurimit organizohet në dy departamente të pavarura: Departamenti i Kartonit Jeshil dhe Departamenti i Fondit të Kompensimit.

7. Byroja kryen funksionet e entit kompensues për kryerjen e pagesave të parashikuara në nenin 41 të këtij ligji. Fondet e nevojshme për pagesën e dëmshpërblimeve për kompensimet përballohen nga fondi i kompensimit.

Burimi: Ligji Nr. 32/2021, Neni 35, pikat 1, 2, 3, 7

Dëmshpërblimi kur mjeti shkaktar nuk është i siguruar

Neni 44

Dëmshpërblimi i dëmeve të shkaktuara nga përdorimi i një mjeti motorik të pasiguruar

1. Pala e dëmtuar së cilës i është shkaktuar dëmi brenda territorit të Republikës së Shqipërisë nga një mjet motorik, pronari i të cilit nuk është i mbuluar nga sigurimi i përgjegjësisë ndaj palës së tretë, ka të drejtë të kërkojë dëmshpërblim nga Byroja ose nga shoqëria e sigurimit, sipas neneve 41 dhe 43 të këtij ligji.

2. Në rast dëmesh dhe humbjesh, të shkaktuara nga mjete motorike sipas pikës 1 të këtij neni, Byroja ose shoqëria e sigurimit garanton kufijtë e përgjegjësisë, të përcaktuar në nenin 25 të këtij ligji.

3. Byroja ose shoqëria e sigurimit ka të drejtë të rimbursojë nga personi përgjegjës shumën e paguar, shpenzimet dhe interesat.

Burimi: Ligji Nr. 32/2021, Neni 44, pikat 1, 2, 3

Dëmshpërblimi kur mjeti shkaktar nuk identifikohet (hit and run)

Neni 46

Dëmshpërblimi i dëmeve të shkaktuara nga përdorimi i mjeteve motorike të paidentifikuara

1. Pala e dëmtuar drejton kërkesën për dëmshpërblim te Byroja ose shoqëria e sigurimit për dëme të shkaktuara nga përdorimi i mjeteve motorike të paidentifikuara.

2. Pala e dëmtuar ka të drejtë të dëmshpërblehet për dëmet ndaj personit, që vijnë si rezultat i vdekjes, dëmtimeve trupore ose përkeqësimit të shëndetit, deri në shumën e përcaktuar në nenin 25 të këtij ligji.

3. Pala e dëmtuar ka të drejtë të kërkojë dëmshpërblim për dëmet ndaj pronës, që kalon vlerën 25 000 (njëzet e pesë mijë) lekë, deri në shumën e përcaktuar në nenin 25 të këtij ligji, duke përjashtuar dëmin shkaktuar mjetit motorik.

5. Parashikimet e pikave 1, 2 e 3 të këtij neni zbatohen edhe në rastin kur mjeti motorik rezulton i përvetësuar në mënyrë të kundërligjshme në çastin e aksidentit.

Burimi: Ligji Nr. 32/2021, Neni 46, pikat 1, 2, 3, 5

Pika 3 ka edhe një fjali të dytë, që e lidh pagesën e dëmit ndaj pronës me pagesën e dëmit ndaj personit: „Pala e dëmtuar ka të drejtë të dëmshpërblehet për këto dëme pas pagesës nga ana e Byrosë ose shoqërisë për dëmet ndaj personit nga aksidente me pasojë vdekjen, dëmtimet trupore apo përkeqësimin e shëndetit.“

Karta e Gjelbër (Green Card) për mjete me regjistrim të huaj

Neni 27

Sigurimi i mjetit motorik me regjistrim të huaj

1. Drejtuesi i mjetit motorik, i cili hyn në territorin e Republikës së Shqipërisë me një mjet me regjistrim të huaj, duhet të jetë i pajisur me një nga dokumentet e mëposhtme:

  • a) karton jeshil të vlefshëm në territorin e Republikës së Shqipërisë;
  • b) sigurim kufitar të vlefshëm në territorin e Republikës së Shqipërisë, që mbulon periudhën e qëndrimit të tij, por jo më pak se 15 ditë kalendarike;
  • c) dokument tjetër të vlefshëm, që vërteton ekzistencën e sigurimit të përgjegjësisë ndaj palëve të treta, në ato raste kur ka një marrëveshje të veçantë dypalëshe për mjetet me targë regjistrimi të vendit tjetër, nënshkrues të kësaj marrëveshjeje.
Burimi: Ligji Nr. 32/2021, Neni 27, pika 1
Neni 28

E drejta për dëmshpërblim nga përdorimi i mjetit motorik me karton jeshil

1. Pala e dëmtuar së cilës i është shkaktuar dëm në territorin e Republikës së Shqipërisë nga një mjet motorik me regjistrim të huaj dhe me certifikatë ndërkombëtare të sigurimit, sipas pikës 1 të nenit 27 të këtij ligji, ka të drejtë t'i kërkojë Byrosë dëmshpërblim.

2. Byroja garanton dëmshpërblimin sipas shumave të përcaktuara në nenin 25 të këtij ligji.

Burimi: Ligji Nr. 32/2021, Neni 28, pikat 1, 2
Neni 29

E drejta e dëmshpërblimit në sigurimin kufitar

1. Pala e dëmtuar së cilës i është shkaktuar dëm nga përdorimi i një mjeti motorik me regjistrim të huaj, i siguruar nga shoqëri sigurimi vendase, ka të drejtën të kërkojë dëmshpërblimin te shoqëria përgjegjëse e sigurimit, e cila ka lëshuar kontratën e sigurimit.

2. Pala e dëmtuar ka të drejtën të kërkojë dëmshpërblim brenda kufijve të përcaktuar në nenin 25 të këtij ligji.

3. Kur pala e dëmtuar kërkon dëmshpërblim te shoqëria e sigurimit që ka lëshuar policën e sigurimit, sipas pikës 1 të këtij neni, zbatohen parashikimet e neneve 9, 10 e 13 të këtij ligji.

Burimi: Ligji Nr. 32/2021, Neni 29, pikat 1, 2, 3

Mjeti me regjistrim të huaj që nuk ka as dokument ndërkombëtar të vlefshëm, as kontratë sigurimi kufitar, trajtohet sipas Nenit 44 (Neni 27, pika 6).

Përgjegjësia jashtëkontraktore (deliktore)

Krahas Ligjit 32/2021, Kodi Civil i Republikës së Shqipërisë (Ligji Nr. 7850, datë 29.7.1994, i azhornuar) rregullon përgjegjësinë e shkaktarit të aksidentit dhe llojet e dëmeve që duhet të kompensohen. Për kërkesën ndaj shoqërisë së sigurimit ose Byrosë, shumat llogariten sipas rregullave të Pjesës 2.

Detyrimi i shkaktarit për të shpërblyer dëmin

Neni 608

Përgjegjësia për dëmin (Kodi Civil)

Personi që, në mënyrë të paligjshme dhe me faj, i shkakton tjetrit një dëm në personin ose në pasurinë e tij, detyrohet të shpërblejë dëmin e shkaktuar.

Personi që ka shkaktuar dëmin nuk përgjigjet kur provon se nuk ka faj.

Dëmi quhet i paligjshëm kur është rrjedhim i shkeljes ose i cenimit të interesave dhe i të drejtave të tjetrit, që mbrohen nga rendi juridik ose nga zakonet e mira.

Burimi: Kodi Civil i RSH (Ligji Nr. 7850/1994), Neni 608
Neni 609

Lidhja shkakësore

Dëmi duhet të jetë rrjedhim i drejtpërdrejtë dhe i menjëhershëm i veprimit ose mosveprimit të personit.

Mospengimi i një ngjarjeje nga personi që ka detyrimin ligjor për ta mënjanuar, e ngarkon atë me përgjegjësi për dëmin e shkaktuar.

Burimi: Kodi Civil i RSH, Neni 609
Neni 626

Përgjegjësia solidare

Kur dëmi është shkaktuar nga shumë persona së bashku, këta përgjigjen ndaj të dëmtuarit solidarisht.

Burimi: Kodi Civil i RSH, Neni 626

Dëmi jopasuror (moral, biologjik, ekzistencial)

Neni 625

E drejta për shpërblimin e dëmit jopasuror

(Ndryshuar me ligjin nr.17/2012, datë 16.2.2012, neni 2)

Personi që pëson një dëm jopasuror ka të drejtë të shpërblehet kur:

  • a) ka pësuar një dëmtim të shëndetit, të integritetit fizik ose psikik të tij;
  • b) është cenuar nderi, personaliteti ose reputacioni i tij;
  • c) është cenuar e drejta e emrit;
  • ç) është cenuar respektimi i jetës private;
  • d) është cenuar kujtimi i një të vdekuri. Në këtë rast bashkëshorti i personit të vdekur ose të afërmit e tij deri në shkallë të dytë mund të kërkojnë shpërblimin e dëmit jopasuror.
Burimi: Kodi Civil i RSH, Neni 625 (i ndryshuar)

Ndarja në dëm biologjik, moral dhe ekzistencial vjen nga Ligji 32/2021 dhe nga Neni 17 i Rregullores së AMF, jo nga ky nen.

Përbërësit e dëmit pasuror

Neni 640

Përbërësit e dëmit pasuror

Dëmi pasuror që shpërblehet përbëhet nga humbja e pësuar dhe fitimi i munguar.

Shpërblehen gjithashtu shpenzimet e kryera në mënyrë të arsyeshme për të shmangur ose pakësuar dëmin, ato që kanë qenë të nevojshme për të përcaktuar përgjegjësinë dhe masën e dëmit, si dhe shpenzimet e arsyeshme të kryera për të siguruar shpërblimin në rrugë jashtëgjyqësore.

Burimi: Kodi Civil i RSH, Neni 640

Dëmi nga dëmtim shëndeti

Neni 641

Dëmi nga dëmtim shëndeti

Personi që i ka shkaktuar tjetrit një dëm në shëndetin e tij, detyrohet ta shpërblejë dëmin, duke patur parasysh humbjen ose pakësimin e aftësisë për punë të të dëmtuarit, shpenzimet që janë bërë për mjekimin e tij, si dhe shpenzime të tjera që kanë lidhje me dëmin e shkaktuar.

Burimi: Kodi Civil i RSH, Neni 641

Dëmi nga vdekja e personit

Neni 643

Dëmi nga vdekja

Kur është shkaktuar vdekja e një personi, dëmi që duhet të shpërblejë përbëhet nga:

  • a) shpenzimet për ushqim e jetesë të fëmijëve të tij të mitur, të bashkëshortes dhe prindërve të paaftë për punë që kanë qenë në ngarkim të të vdekurit, plotësisht ose pjesërisht, si dhe të personave që banonin në familjen e të vdekurit dhe që gëzonin prej tij të drejtën e ushqimit;
  • b) shpenzimet e duhura për varrimin e të vdekurit, në masën që ato i përgjigjen rrethanave personale e familjare të të vdekurit.

Personi që ka shkaktuar dëmin mund të kundrejtojë të njëjtat mjete mbrojtëse që do t'i kundrejtonte të vdekurit.

Gjykata, duke marrë parasysh të gjitha rrethanat e çështjes, mund të vendosë që shpërblimi të jepet në natyrë, ose në para, njëherësh ose me këste.

Burimi: Kodi Civil i RSH, Neni 643

Për kërkesën ndaj shoqërisë së sigurimit ose Byrosë, dëmi nga vdekja llogaritet sipas Nenit 15 të Rregullores së AMF, me shpenzime varrimi në shumën fikse prej 300 000 lekësh (shihni Pjesën 2).

Sa kohë keni për të kërkuar dëmshpërblim

Këtu ka dy afate të ndryshme, që nuk duhen ngatërruar: afati për të paraqitur kërkesën te shoqëria e sigurimit ose te Byroja (Rregullorja e AMF) dhe afati i parashkrimit të padisë në gjykatë (Kodi Civil, Titulli IV). E drejta e padisë që nuk ushtrohet brenda afatit shuhet (Kodi Civil, Neni 112), por përfundimi i një afati nuk i mbyll domosdoshmërisht të gjitha rrugët: padia kundër shoferit fajtor ka afat tjetër.

Afati për kërkesën te sigurimi — Neni 5 i Rregullores

Neni 5

Paraqitja e kërkesës për dëmshpërblim (Rregullorja e AMF)

2. Paraqitja e kërkesës për dëmshpërblim bëhet brenda një periudhe prej 2 viteve nga data e ndodhjes së aksidentit.

Burimi: Rregullorja e AMF nr. 125, datë 28.07.2021, Neni 5, pika 2

Afati i parashkrimit — Neni 115

Neni 115

Afatet e veçanta të parashkrimit (Kodi Civil)

(Shtuar gërma "e" me ligjin nr.17/2012, datë 16.2.2012, neni 1)

Parashkruhen brenda afateve prej:

  • a) gjashtë muaj paditë për pagimin e kushteve penale vlerësuese;
  • b) një viti paditë e rrjedhura nga kontratat e spedicionit;
  • c) gjashtë muaj paditë që rrjedhin nga transportimet e drejtpërdrejta të mallrave dhe të udhëtarëve me anë të hekurudhës, automjeteve ose avionëve dhe prej një viti për të njëjtat padi që rrjedhin nga transportimet detare ose të përziera;
  • ç) dy vjetëve paditë për pagimin e shpërblimit sipas kontratës së sigurimit dhe risigurimit, si edhe të shumës përkatëse të rrjedhur nga sigurimi i detyrueshëm;
  • d) tre vjetëve paditë për pagimin e qirave të banesave, dyqaneve, lokaleve dhe pasurive të tjera të paluajtshme;
  • dh) tre vjetëve paditë për shpërblimin e dëmit jo kontraktor dhe paditë për kthimin e përfitimit pasuror pa të drejtë;
  • e) një vit paditë për shpërblimin e dëmit jopasuror për cenimin e nderit, personalitetit ose reputacionit.

Paditë e tjera parashkruhen brenda afateve të posaçme të caktuara në këtë Kod ose në ligje të tjera.

Burimi: Kodi Civil i RSH (Ligji Nr. 7850/1994 i azhornuar 2014), Neni 115

Kur fillon të rrjedhë afati i parashkrimit

Neni 117

Fillimi i afatit

Afati i parashkrimit fillon nga dita kur subjektit i ka lindur e drejta e padisë.

Burimi: Kodi Civil i RSH, Neni 117
Neni 120

Fillimi i afatit për dëmin jokontraktor

Për kërkimin e shpërblimit të dëmit jokontraktor, parashkrimi i padisë fillon nga dita kur i dëmtuari ka ditur ose duhej të dinte për dëmin e pësuar dhe për personin që e ka shkaktuar.

Burimi: Kodi Civil i RSH, Neni 120

Përmbledhje e afateve për aksident rrugor:

• 2 vjet nga data e aksidentit — kërkesa te shoqëria e sigurimit ose te Byroja (Rregullorja e AMF, Neni 5, pika 2)

• 2 vjet — padia kundër kompanisë së sigurimeve (Neni 115, shkronja "ç")

• 3 vjet — padia kundër shoferit fajtor direkt për dëmin jashtëkontraktor (Neni 115, shkronja "dh")

• 1 vit — vetëm për dëm jopasuror nga cenim i nderit/reputacionit (Neni 115, shkronja "e") — NUK aplikohet për aksidentet rrugore me lëndim

Afati i kërkesës llogaritet nga data e aksidentit. Afati i parashkrimit fillon nga dita kur ka lindur e drejta e padisë (Neni 117) dhe, për dëmin jokontraktor, nga dita kur i dëmtuari ka ditur ose duhej të dinte për dëmin dhe për shkaktarin (Neni 120). Padi kundër shoqërisë së sigurimit mund të ngrihet vetëm në rastet e Nenit 10, pika 10, të Ligjit 32/2021.

Kodi Civil parashikon edhe raste kur parashkrimi pezullohet ose ndërpritet. Ai pezullohet, për shembull, për paditë e të miturve dhe të personave pa zotësi për të vepruar (Neni 129, shkronja d) dhe, për dëmtimin e shëndetit ose vdekjen, gjatë kohës që kërkesa është te organi i sigurimeve shoqërore shtetërore (Neni 129, shkronja e). Kur pas pezullimit mbeten më pak se gjashtë muaj, koha zgjatet deri në gjashtë muaj (Neni 130). Rastet e ndërprerjes janë te Neni 131. Këto janë rregulla për parashkrimin e padisë; për afatin e kërkesës te sigurimi mos u mbështetni te to.

Neni 116

Karakteri detyrues i afateve

Është e pavlefshme marrëveshja e palëve për ndryshimin e afateve të parashkrimit dhe e çdo dispozite të këtij kreu.

Burimi: Kodi Civil i RSH, Neni 116

Pyetje të shpeshta për ligjin

Sipas Nenit 10 të Ligjit 32/2021, afati i trajtimit është 90 ditë kalendarike për dëme ndaj personit dhe 30 ditë kalendarike për dëme ndaj pronës, nga dita e depozitimit të kërkesës me dokumentacion të plotë. Pas përfundimit të afatit të trajtimit dhe nënshkrimit të deklaratës së pranimit, pagesa duhet të bëhet brenda 14 ditëve kalendarike. Për dëme ndaj pronës deri në 100 000 lekë, sipas Nenit 12, pagesa bëhet brenda 14 ditëve nga data e paraqitjes së kërkesës. Për mosrespektimin e afatit lind e drejta e interesit të pagueshëm (Neni 10, pika 4). Afatet e pikës 1 dhe ky interes nuk zbatohen për mjetet e huaja me karton jeshil dhe për mjetet e pasiguruara e të paidentifikuara sipas Nenit 41 (Neni 10, pika 11).
Kërkesa te shoqëria e sigurimit ose te Byroja paraqitet brenda 2 viteve nga data e aksidentit (Rregullorja e AMF, Neni 5, pika 2). Për padinë në gjykatë, sipas Nenit 115 të Kodit Civil:
• 2 vjet për padinë kundër kompanisë së sigurimeve (Neni 115, shkronja "ç"), e cila mund të ngrihet vetëm në rastet e Nenit 10, pika 10, të Ligjit 32/2021
• 3 vjet për padinë e shpërblimit të dëmit jashtëkontraktor (kundër shoferit fajtor direkt — Neni 115, shkronja "dh"), nga dita kur i dëmtuari ka ditur ose duhej të dinte për dëmin dhe për shkaktarin (Neni 120)
Këto 3 vjet nuk e zgjasin afatin e kërkesës te sigurimi. Afati i parashkrimit mund të pezullohet ose të ndërpritet në rastet e Neneve 129-131, ndërsa Neni 116 ndalon shprehimisht ndryshimin e këtyre afateve me marrëveshje.
Sipas Nenit 25 të Ligjit 32/2021, për kontratat e lidhura në 2026 për mjete "të tjera" (autovetura, makina personale):
• 75 000 000 lekë kufiri për një ngjarje sigurimi (Neni 25/2/a/iii: bazë 55M + 5 vjet x 4M)
• 32 000 000 lekë kufiri për çdo person të dëmtuar (Neni 25/5: bazë 22M + 5 vjet x 2M)
Për autobusë/kamionë: 150M për ngjarje. Për mjete me lëndë të rrezikshme: 200M për ngjarje. Sipas pikës 10, kontratat nga 1 janari 2027 kanë të njëjtin kufi si ato të 2026. Për kontratat e vitit 2025 kufijtë janë 71M për ngjarje dhe 30M për person. Për dëme ndaj pronës: 15M për ngjarje për mjetet e zakonshme dhe 20M për autobusë, kamionë e mjete me lëndë të rrezikshme, pa rritje vjetore. Kontrata mund të caktojë edhe vlerë më të lartë (pika 1).
Sipas Nenit 44 të Ligjit 32/2021, kur shkaktari nuk është i siguruar, pala e dëmtuar ka të drejtë të kërkojë dëmshpërblim drejtpërdrejt nga Byroja Shqiptare e Sigurimit (BSHS) ose nga shoqëria e sigurimit, sipas Neneve 41 dhe 43. Ato garantojnë të njëjtët kufij të mbulimit si në Nenin 25. Pas pagesës, kanë të drejtë të rimbursohen nga personi përgjegjës. Për rastet sipas Nenit 41 nuk zbatohen afatet e Nenit 10, pika 1, dhe interesi për mosrespektimin e tyre (Neni 10, pika 11).
Sipas Nenit 46 të Ligjit 32/2021, edhe për mjete të paidentifikuara mund të kërkohet dëmshpërblim nga Byroja ose shoqëria e sigurimit për dëme ndaj personit (deri në limitet e Nenit 25). Dëmet ndaj pronës duhet të kalojnë vlerën 25 000 lekë, nuk mbulohet dëmi mbi mjetin motorik dhe pagesa për to bëhet pas pagesës për dëmet ndaj personit nga vdekja, dëmtimet trupore ose përkeqësimi i shëndetit. I njëjti rregull zbatohet edhe kur mjeti rezulton i përvetësuar në mënyrë të kundërligjshme.
Po. Sipas Neneve 27-29 të Ligjit 32/2021, mjetet me regjistrim të huaj duhet të kenë Karton Jeshil (Green Card) ose sigurim kufitar të vlefshëm (jo më pak se 15 ditë kalendarike). Kërkesa varet nga dokumenti:
• Karton Jeshil: i drejtohet Byrosë Shqiptare të Sigurimit, e cila garanton kufijtë sipas Nenit 25 (Neni 28). Afatet e Nenit 10, pika 1, dhe interesi për mosrespektimin e tyre nuk zbatohen këtu (Neni 10, pika 11).
• Sigurim kufitar: i drejtohet shoqërisë vendase që ka lëshuar kontratën, brenda kufijve të Nenit 25, dhe zbatohen Nenet 9, 10 e 13 (Neni 29).
• Pa asnjë dokument të tillë: zbatohet Neni 44 (Neni 27, pika 6).
Sipas Nenit 14 të Ligjit 32/2021: nëse dëmi ndaj pronës është deri në 30 000 lekë dhe palët bien dakord, mjafton Raporti Europian i Aksidenteve i nënshkruar nga të dy shoferët. Për çdo dëm mbi 30 000 lekë (ose nëse nuk ka mirëkuptim), është i detyrueshëm procesverbali i konstatimit të shkeljes nga Policia Rrugore. Për dëme trupore, gjithmonë duhet polici.
Dëmi pasuror (Neni 640): humbja e pësuar + fitimi i munguar + shpenzimet e arsyeshme.
Dëmi nga dëmtim shëndeti (Neni 641): humbja/pakësimi i aftësisë për punë + shpenzimet e mjekimit.
Dëmi nga vdekja (Neni 643): shpenzimet për ushqim/jetesë të familjarëve në ngarkim + shpenzimet e varrimit.
Dëmi jopasuror (Neni 625): dëmtim shëndeti/integriteti, cenim nderi/personaliteti/reputacioni, cenim emri, jete private, kujtim i të vdekurit.
Për kërkesën ndaj sigurimit ose Byrosë, shumat llogariten sipas Ligjit 32/2021 dhe Rregullores së AMF nr. 125/2021: dëmi jopasuror ka tre zëra (biologjik, moral, ekzistencial), ndërsa për vdekjen zbatohet Neni 15 i rregullores, me shpenzime varrimi në shumën fikse prej 300 000 lekësh dhe shumën fikse prej 2 500 000 lekësh kur i ndjeri është nën 16 vjeç. Për çdo familjar prind/fëmijë/bashkëshort, dëmi moral dhe dëmi ekzistencial nga vdekja janë deri në 220 000 lekë secili; për vëlla/motër, deri në gjysmën e kësaj shume (Neni 25/4, shkronjat dh, e).
Po. Sipas Nenit 626 të Kodit Civil: "Kur dëmi është shkaktuar nga shumë persona së bashku, këta përgjigjen ndaj të dëmtuarit solidarisht." Kjo do të thotë se pala e dëmtuar mund t'i kërkojë të gjithë dëmshpërblimin njërit prej shkaktarëve, i cili pastaj mund të kërkojë rimbursim nga të tjerët në bazë të pjesës së fajit.

Burimet e verifikuara

  • Ligji Nr. 32/2021 "Për sigurimin e detyrueshëm në sektorin e transportit" Botuar nga Kuvendi i Republikës së Shqipërisë, miratuar më 16 mars 2021, hyri në fuqi më 1 korrik 2021. Tekst i marrë nga PDF zyrtare e Insig.com.al dhe portali i Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare (AMF).
  • Rregullorja "Për përcaktimin e rregullave dhe metodologjisë së llogaritjes së dëmshpërblimit që mbulohet nga kontrata e sigurimit të detyrueshëm në sektorin e transportit" Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare, miratuar me Vendimin e Bordit nr. 125, datë 28.07.2021.
  • Kodi Civil i Republikës së Shqipërisë Ligji Nr. 7850, datë 29.7.1994, ndryshuar me ligjet nr. 8536/1999, 8781/2001, 17/2012, 121/2013. Botim i Qendrës së Botimeve Zyrtare, Dhjetor 2014. Tekst i marrë nga drejtesia.gov.al.
  • Direktiva 2009/103/KE E Parlamentit Europian dhe Këshillit, datë 16 shtator 2009, "Për sigurimin e përgjegjësisë civile në lidhje me përdorimin e mjeteve motorike". Numri CELEX 32009L0103, Fletore Zyrtare e BE, seria L, numër 263, 7.10.2009. Ligji 32/2021 është përafruar pjesërisht me këtë direktivë.

Keni nevojë për ndihmë me rastin tuaj?

Ligji është kompleks. Ekipi i Valore ju ndihmon të kuptoni të drejtat tuaja dhe zërat që mund të kërkoni. Konsultimi është falas.