Pyetjet Më të Shpeshta
Gjithçka që duhet të dini për dëmshpërblimin nga aksidentet rrugore në Shqipëri — procedura, dokumentacioni, llojet e dëmeve, sigurimet, dhe si mund t'ju ndihmojë Valore. Nëse nuk gjeni përgjigjen që kërkoni, na kontaktoni për një konsultë falas.
Dëmshpërblimi dhe Procesi
Procesi i dëmshpërblimit fillon me mbledhjen e provave në vendin e aksidentit — fotografi, raporti i policisë (procesverbal), dhe raporti europian i aksidentit. Pastaj duhet të dokumentoni të gjitha dëmet mjekësore me vizita mjekësore dhe raporte. Hapi i tretë është paraqitja e kërkesës pranë kompanisë së sigurimit të palës fajtore. Kompania ka 90 ditë kalendarike për ta trajtuar kërkesën për dëme ndaj personit dhe 30 ditë për dëme ndaj pronës, nga data kur depozitohet kërkesa me dokumentacionin e plotë. Dëmet ndaj pronës deri në 100 000 lekë paguhen brenda 14 ditëve kalendarike nga paraqitja e kërkesës. Në rastet e tjera, pagesa bëhet brenda 14 ditëve kalendarike pas përfundimit të trajtimit dhe nënshkrimit të deklaratës së pranimit (Ligji Nr. 32/2021, Nenet 10 dhe 12). Nëse oferta e tyre është e pamjaftueshme, fillojnë negociatat. Me Valore, ju nuk merreni me asnjë hap vetë — ne menaxhojmë të gjithë procesin nga fillimi deri në fund, duke përfshirë ekspertizat mjekësore dhe negociatat me sigurimet. Kontaktoni Valore për një konsultë falas.
Nuk ka një shumë të vetme. Për kërkesën ndaj sigurimit, Ligji Nr. 32/2021 dhe Rregullorja e AMF nr. 125/2021 caktojnë formulat dhe kufijtë. Shuma nuk varet nga lloji i lëndimit si i tillë, por nga rregullat e mëposhtme:
Zërat, tabelat dhe formulat i kemi shpjeguar te dëmshpërblimet në rast aksidenti.
- Paaftësia e përhershme — dëmi biologjik varet nga mosha dhe shkalla e paaftësisë, deri në 110 000 lekë për çdo 10%. Dëmi moral dhe dëmi ekzistencial janë secili një raport fiks i dëmit biologjik sipas shkallës së paaftësisë, nga 3/4 deri në 3/2. Të ardhurat e humbura llogariten me formulë: të ardhurat vjetore × koeficienti i shumës së kapitalizuar (sipas moshës dhe gjinisë) × 0.90 (0.80 për pensionistët) × koeficienti i humbjes së aftësisë për punë. Shtohen shpenzimet spitalore dhe farmaceutike të vërtetuara me dokumente.
- Paaftësia e përkohshme — për një periudhë deri në 6 muaj, i punësuari merr diferencën midis pagës së muajit të fundit dhe pagës nga raportet mjekësore, ndërsa për të papunin llogaritja bëhet me pagën minimale zyrtare. Shtohen shpenzimet spitalore dhe farmaceutike të vërtetuara me dokumente. Për të miturin nën 16 vjeç dhe pensionistin, nga dëmi pasuror si dëmshpërblim konsiderohen vetëm këto shpenzime. Dëmi moral dhe dëmi ekzistencial janë deri në 15 000 lekë secili për çdo muaj.
- Vdekja — dëmi pasuror varet nga të ardhurat e të ndjerit dhe numri i personave në familje, shpenzimet e varrimit janë 300 000 lekë, ndërsa çdo prind, fëmijë ose bashkëshort ka deri në 220 000 lekë dëm moral dhe deri në 220 000 lekë dëm ekzistencial. Çdo vëlla ose motër ka jo më shumë se gjysmën e këtyre shumave.
- Dëmi te mjeti — riparim në servis ose para, deri në vlerën aktuale të mjetit.
Zërat, tabelat dhe formulat i kemi shpjeguar te dëmshpërblimet në rast aksidenti.
Hapat e parë pas aksidentit janë kritikë për dëmshpërblimin tuaj:
- Sigurohuni që jeni të sigurt dhe thirrni ndihmën mjekësore (numri 127) dhe policinë (129)
- Mos lëvizni mjetet pa ardhur policia
- Fotografoni vendin e aksidentit, dëmet në mjete, targat, dhe çdo shenjë rrugore
- Plotësoni raportin europian të aksidentit me palën tjetër
- Merrni emrat dhe numrat e telefonit të dëshmitarëve
- Shkoni te mjeku edhe nëse mendoni se nuk keni lëndime — disa simptoma shfaqen ditë më vonë
- Ruani të gjitha faturat mjekësore dhe dokumentet
Kërkesa te kompania e sigurimit paraqitet brenda 2 viteve nga data e aksidentit (Rregullorja e AMF nr. 125/2021, Neni 5, pika 2). Edhe padia për shumën nga sigurimi i detyrueshëm parashkruhet për 2 vjet (Kodi Civil, Neni 115/ç), nga dita kur lind e drejta e padisë (Neni 117). Padia kundër shoferit fajtor direkt (përgjegjësi jashtëkontraktuale) parashkruhet për 3 vjet (Neni 115/dh), nga dita kur keni ditur ose duhej të dinit për dëmin dhe për personin që e shkaktoi (Neni 120). Megjithatë, sa më shpejt të filloni procesin, aq më mirë. Provat mund të humbin, dëshmitarët mund të harrojnë detaje, dhe dokumentacioni mjekësor duhet të fillohet menjëherë. Rekomandojmë të na kontaktoni brenda javëve të para pas aksidentit — konsulta fillestare është falas.
Ligji nuk cakton një kohëzgjatje të përgjithshme për procesin, por afate për secilin hap (Ligji Nr. 32/2021, Nenet 10 dhe 12):
- 8 ditë kalendarike — kompania ju kërkon me shkrim plotësimin e dokumentacionit, nëse kërkesa nuk është e plotë
- 90 ditë kalendarike — trajtimi i kërkesës për dëme ndaj personit
- 30 ditë kalendarike — trajtimi i kërkesës për dëme ndaj pronës
- 14 ditë kalendarike — pagesa, pas përfundimit të trajtimit dhe nënshkrimit të deklaratës së pranimit. Dëmet ndaj pronës deri në 100 000 lekë paguhen brenda 14 ditëve kalendarike nga paraqitja e kërkesës.
Varet nga roli juaj në aksident. Nëse jeni drejtuesi që e shkaktoi aksidentin, sigurimi i detyrueshëm nuk i mbulon dëmet që ju janë shkaktuar juve: Neni 22, pika 1, shkronja a, i Ligjit Nr. 32/2021 e përjashton drejtuesin shkaktar, përfshirë trashëgimtarët e tij ligjorë dhe të afërmit, për këto dëme. Neni 22 parashikon edhe përjashtime të tjera, për shembull për personin që e ka përvetësuar mjetin në mënyrë të kundërligjshme. Kur faji është i ndarë ndërmjet palëve, as ligji, as Rregullorja e AMF nr. 125/2021 nuk japin një formulë që e ul shumën sipas përqindjes së fajit, prandaj nuk mund të thuhet paraprakisht sa ju takon. Rëndësi ka si përcaktohet shkaktari i aksidentit: dosja e dëmit kërkon procesverbalin e policisë rrugore, vendim gjykate ose dokumentacionin e procedimit penal (Rregullorja, Neni 10, pika 4). Na kontaktoni për vlerësim falas të rastit tuaj.
Dokumentacioni dhe Llojet e Dëmeve
Dokumentacioni kryesor përfshin:
- Raporti i policisë (procesverbali) — provon rrethanat e aksidentit
- Raporti europian i aksidentit — i plotësuar me palën tjetër
- Raporte mjekësore — diagnoza fillestare, ekzaminime, përfundimi mjekësor
- Faturat mjekësore — shpenzimet spitalore dhe farmaceutike, të vërtetuara me dokumente të rregullta
- Dëshmi e të ardhurave — për humbje të ardhurash nga puna
- Fotografi — dëmet në mjete, vendin e aksidentit, lëndimet
- Dëshmi dëshmitarësh — nëse ka
- Vlerësimi i dëmeve materiale — preventiv ose faturë riparimi
Raporti Europian i Aksidentit (Deklarata e Përbashkët) është një formular standard i njohur në të gjithë Evropën që plotësohet nga të dy palët në vendin e aksidentit. Dokumenti ka dy anë identike — secila palë mban një kopje. Në formular duhet të shënoni: datën dhe orën, vendndodhjen e saktë, të dhënat e mjeteve dhe shoferëve, numrat e policave të sigurimit, përshkrimin e aksidentit, dhe skemën grafike. Është e rëndësishme ta plotësoni me kujdes sepse ky dokument ka peshë juridike. Nëse pala tjetër refuzon ta nënshkruajë, raporti i policisë zëvendëson këtë formular. Keni zakonisht një formular në makinë? Nëse jo, kërkojeni nga kompania juaj e sigurimit.
Po, por dëmi jopasuror ka vetëm tri forma (Rregullorja e AMF nr. 125/2021, Neni 17, pika 3):
Shkallën e paaftësisë e jep Komisioni Mjekësor i Caktimit të Aftësisë për Punë (KMCAP) ose komisioni mjekësor i kompanisë së sigurimit, me të paktën 3 mjekë specialistë, sipas tabelës nr. 2 të rregullores (Neni 14, pika 5). Dëmi moral dhe dëmi ekzistencial nuk vlerësohen veçmas nga mjekët: secili është raport fiks i dëmit biologjik sipas shkallës së paaftësisë, nga 3/4 deri në 3/2. Për paaftësinë e përkohshme, secili prej tyre është deri në 15 000 lekë për çdo muaj. Shumën e llogarit një vlerësues i licencuar nga AMF. Një raport mjeko-ligjor mund të shërbejë si provë, por nuk e cakton vetë vlerën. Për më shumë informacion, vizitoni faqen tonë për llojet e dëmeve.
- Dëmi biologjik — cenimi i shëndetit dhe i integritetit fizik dhe/ose psikik. Llogaritet sipas moshës dhe shkallës së paaftësisë, deri në 110 000 lekë për çdo 10%.
- Dëmi moral — turbullimi i gjendjes shpirtërore, dhimbjet dhe vuajtjet shpirtërore
- Dëmi ekzistencial — tronditja e jetës së përditshme, e cilësisë së jetës dhe e marrëdhënieve personale e familjare
Shkallën e paaftësisë e jep Komisioni Mjekësor i Caktimit të Aftësisë për Punë (KMCAP) ose komisioni mjekësor i kompanisë së sigurimit, me të paktën 3 mjekë specialistë, sipas tabelës nr. 2 të rregullores (Neni 14, pika 5). Dëmi moral dhe dëmi ekzistencial nuk vlerësohen veçmas nga mjekët: secili është raport fiks i dëmit biologjik sipas shkallës së paaftësisë, nga 3/4 deri në 3/2. Për paaftësinë e përkohshme, secili prej tyre është deri në 15 000 lekë për çdo muaj. Shumën e llogarit një vlerësues i licencuar nga AMF. Një raport mjeko-ligjor mund të shërbejë si provë, por nuk e cakton vetë vlerën. Për më shumë informacion, vizitoni faqen tonë për llojet e dëmeve.
Dëmshpërblimi për aksident me pasojë vdekjen përbëhet nga këta zëra (Rregullorja e AMF nr. 125/2021, Nenet 15, 19 dhe 20):
- Dëmi pasuror — llogaritet si në paaftësinë e plotë të përhershme, sipas të ardhurave të të ndjerit dhe koeficientit për moshën dhe gjininë, por nga të ardhurat zbritet pjesa për nevojat e vetë të ndjerit: 30% kur në familje kishte tre ose më shumë persona (pa të ndjerin), 40% kur kishte dy dhe 50% kur kishte një
- Shpenzimet e varrimit — shumë fikse prej 300 000 lekësh
- Dëmi moral dhe dëmi ekzistencial i familjarëve — çdo prind, fëmijë ose bashkëshort ka deri në 220 000 lekë për secilin zë, ndërsa çdo vëlla ose motër jo më shumë se gjysmën e kësaj shume
Po. Si rregull, pasagjeri ka të drejtë për dëmshpërblim pavarësisht nëse udhëtonte në mjetin e shoferit fajtor ose të shoferit të pafajshëm, për dëmet fizike, materiale dhe morale. Përjashtimet i përcakton Neni 22 i Ligjit Nr. 32/2021, për shembull kur pasagjeri ishte me vullnetin e tij në një mjet të pasiguruar dhe e dinte këtë rrethanë. Kërkesa drejtohet ndaj kompanisë së sigurimit të shoferit fajtor. Edhe fëmijët dhe personat e mitur kanë të drejtë (përfaqësohen nga prindërit ose kujdestarët ligjorë). Nëse keni qenë pasagjer në një aksident, na kontaktoni për të vlerësuar rastin tuaj.
Sigurimet dhe Ligji
Sigurimi i detyrueshëm TPL (Sigurimi ndaj Palëve të Treta) mbulon dëmet që shkaktohen ndaj palëve të tjera në një aksident rrugor. Kjo përfshin:
- Dëmet fizike — dëmi biologjik për lëndimet trupore dhe shpenzimet spitalore e farmaceutike të vërtetuara me dokumente
- Dëmet materiale — para ose riparim në servis, deri në vlerën aktuale të pronës së dëmtuar, duke përfshirë transportin e mjetit, ruajtjen dhe shpenzimet gjyqësore ose noteriale. Kur riparimi kushton mbi 80% të vlerës së mjetit ose është teknikisht i pamundur, paguhet vlera e plotë e mjetit.
- Dëmet morale dhe ekzistenciale — për të dëmtuarin dhe, sipas kufijve të ligjit, për familjarët e tij
- Humbja e të ardhurave — për paaftësinë e përkohshme, për një periudhë deri në 6 muaj, dhe për paaftësinë e përhershme, sipas formulës së rregullores
Nëse shkaktari i aksidentit nuk ka policë sigurimi të vlefshme, ose nëse mjeti është i paidentifikuar (hit-and-run), mund të merrni përsëri dëmshpërblim. Kujt i drejtoheni varet nga vendi ku ndodheshit (Ligji Nr. 32/2021, Nenet 41 dhe 43):
- Një kompanie sigurimi, si sigurues i drejtpërdrejtë — për dëmet ndaj personave dhe pronës në një mjet të siguruar, të shkaktuara nga një mjet i pasiguruar, për personat në mjetin e pasiguruar dhe për personat në një mjet të siguruar, të goditur nga një mjet i paidentifikuar. Për dëmet ndaj autobusëve dhe mjeteve që transportojnë lëndë të rrezikshme, kërkesa trajtohet nga BSHS-ja.
- Fondit të Kompensimit, të administruar nga Byroja Shqiptare e Sigurimit (BSHS) — në rastet e tjera me mjet të pasiguruar ose të paidentifikuar, për shembull kur jeni këmbësor
Fondi i Kompensimit administrohet nga Byroja Shqiptare e Sigurimit (BSHS) dhe paguan dëmet ndaj personit dhe pronës kur dëmshpërblimi nuk mund të merret nga sigurimet e zakonshme. Mund ta përdorni kur:
- Shoferi fajtor nuk ka sigurim të vlefshëm, përveç rasteve që i paguan drejtpërdrejt një kompani sigurimi (Ligji Nr. 32/2021, Neni 43, pika 1)
- Mjeti shkaktar është i paidentifikuar (raste hit-and-run), me të njëjtin përjashtim
- Kompania e sigurimit është në likuidim ose e falimentuar
- Aksidenti është shkaktuar nga një mjet i huaj pa sigurim në Shqipëri
- Jeni pasagjer në transportin publik dhe pronari i mjetit nuk ka lidhur kontratë për sigurimin e pasagjerëve
Nëse kompania e sigurimeve refuzon ose vonon pa justifikim dëmshpërblimin tuaj, keni disa mundësi:
- Ankesë pranë AMF-së — Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare mbikëqyr kompanitë e sigurimeve
- Ankim pranë kompanisë së sigurimit — kompania duhet t'ju përgjigjet brenda 15 ditëve kalendarike (Ligji Nr. 32/2021, Neni 10, pika 7)
- Procedurë gjyqësore — nëse kompania nuk përgjigjet brenda afatit, ose nuk jeni dakord me shumën a me shkaqet e refuzimit, mund t'i drejtoheni gjykatës
Rreth Valore
Jo domosdoshmërisht. Për dëmshpërblimin nga aksidentet rrugore, nuk keni nevojë gjithmonë për avokat — keni nevojë për një ekspert dëmshpërblimi. Ndryshimi? Një avokat merret me çështje gjyqësore të ndryshme, ndërsa një ekspert si Valore specializohet në negocimin e dëmshpërblimit me kompanitë e sigurimeve. Prej më shumë se 28 vitesh, Valore menaxhon çështje dëmshpërblimi në fushën civile dhe penale. Në ekipin tonë ka edhe avokatë, nëse rasti juaj kërkon gjykatë. Mësoni më shumë rreth nesh.
Prej më shumë se 28 vitesh, Valore menaxhon çështje dëmshpërblimi në fushën civile dhe penale, me një ekip prej mbi 400 profesionistësh: avokatë, konsulentë ligjorë, ekspertë teknikë, inxhinierë të aksidenteve dhe mjekë ligjorë. Sistemin që zbatojmë në Itali e ofrojmë tani edhe në Shqipëri me zyrë në Tiranë. Ne ofrojmë:
- Konsultë falas
- Paradhënie të plotë të të gjitha shpenzimeve të nevojshme (mjek ligjor, ekspertë, procedura)
- Pagesë vetëm në rast rezultati, si përqindje nga dëmshpërblimi i marrë — asnjë rrezik ekonomik për ju
- Negocim me kompanitë e sigurimeve
- Asistencë deri në zgjidhjen e plotë të çështjes suaj
Valore ka zyrën në Tiranë dhe është gati të ndërhyjë në të gjithë Shqipërinë. Pavarësisht nëse aksidenti ka ndodhur në Tiranë, Durrës, Vlorë, Shkodër, Elbasan, ose çdo qytet tjetër, ekipi ynë do t'ju asistojë. Nëse nuk mundeni të vini në zyrë, konsulentët tanë ju takojnë në shtëpi ose me video-call. Mund të na kontaktoni me telefon në +355 45 301 358, nëpërmjet formularit online, ose duke ardhur personalisht në zyrën tonë.
Nuk e gjetët përgjigjen?
Na kontaktoni për një konsultë falas. Konsulentët tanë janë në dispozicion 24 orë në ditë.