+355 45301358 Na telefono, Konsultimi është Falas!

Dëmshpërblimet në rast aksidenti: çfarë ju takon dhe si llogaritet çdo shumë

Përgjigje e shpejtë

Dëmshpërblimet në rast aksidenti ndahen në dëm pasuror (shpenzime dhe të ardhura të humbura) dhe dëm jopasuror (biologjik, moral dhe ekzistencial). Shumat nuk vendosen lirisht nga shoqëria e sigurimit: Ligji Nr. 32/2021 dhe Rregullorja e AMF nr. 125/2021 përcaktojnë formulat dhe kufijtë. Dëmi biologjik varet nga mosha dhe shkalla e paaftësisë, deri në 110 000 lekë për çdo 10%. Në rast vdekjeje, çdo prind, fëmijë ose bashkëshort ka zërat e vet të dëmit moral dhe ekzistencial, deri në 220 000 lekë secili. Për kontratat e lidhura në vitin 2026, kufiri minimal për çdo person të dëmtuar është 32 milionë lekë.

Pas një aksidenti, pyetja që bëjnë të gjithë është e thjeshtë: sa më takon? Për dëmshpërblimet në rast aksidenti ka rregulla të shkruara. Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare (AMF) ka miratuar një rregullore me formula, koeficientë dhe tabela, të detyrueshme për shoqëritë e sigurimit. Më poshtë i shpjegojmë një nga një, që ta dini çfarë të kërkoni dhe ta kontrolloni ofertën që ju bëhet.

1. Çfarë mbulojnë dëmshpërblimet në rast aksidenti

Ligji i ndan dëmet ndaj personit në dy grupe:

„7. “Dëmi pasuror” është humbja e pësuar nga pakësimi i pasurisë, si dhe fitimi i munguar.

8. “Dëmi jopasuror” është dëmi biologjik, ekzistencial dhe moral i pësuar nga cenimi i të drejtave dhe i interesave jopasurore, që lidhet me dhimbjet fizike, paaftësinë për punë, frikën, shëmtimin, dhimbjet dhe vuajtjet shpirtërore të personit të dëmtuar dhe familjarëve të tij në rastin e vdekjes së personit ose përkeqësimit të shëndetit të tij.“

Ligji Nr. 32/2021, Neni 3, pikat 7 dhe 8
Çfarë ka ndodhur Zërat e dëmshpërblimit
Paaftësi e përhershme Të ardhurat e humbura · shpenzimet spitalore dhe farmaceutike · dëm biologjik, moral, ekzistencial · zërat e familjarëve
Paaftësi e përkohshme Paga e humbur · shpenzimet spitalore dhe farmaceutike · dëm moral dhe ekzistencial për çdo muaj
Vdekje Të ardhurat e humbura për familjen · shpenzimet e varrimit · dëm moral dhe ekzistencial për secilin familjar
Dëm te makina Riparimi ose vlera aktuale · transporti · ruajtja · shpenzimet gjyqësore ose noteriale

2. Dëmi biologjik, moral dhe ekzistencial: tabelat

Dëmi biologjik

Ky është zëri bazë, sepse dëmi moral dhe ekzistencial llogariten mbi të. Rregullorja thotë:

„2. Dëmi biologjik llogaritet për çdo person të dëmtuar sipas moshës dhe shkallës së paaftësisë së pësuar. Vlera e dëmit biologjik për çdo person të dëmtuar do të jetë jo më shumë se 110 000 (njëqind e dhjetë mijë) lekë për çdo 10% të shkallës së paaftësisë së përhershme, të pjesshme ose të plotë.“

Rregullorja e AMF nr. 125, datë 28.07.2021, Neni 18, pika 2
Mosha Paaftësi deri në 30% Paaftësi mbi 30%
Deri në 20 vjeç100 000 lekë110 000 lekë
21 deri në 30 vjeç85 000 lekë100 000 lekë
31 deri në 50 vjeç50 000 lekë85 000 lekë
51 deri në 70 vjeç40 000 lekë65 000 lekë
Mbi 70 vjeç35 000 lekë55 000 lekë

Neni 18, pika 3, i Rregullores së AMF i jep shumat e tabelës, por nuk thotë vetë për çfarë njësie janë. Ne i lexojmë së bashku me kufirin e pikës 2, pra për çdo 10% paaftësi, dhe mbi këtë lexim është ndërtuar edhe shembulli më poshtë. Rregullorja nuk e sqaron si trajtohen shkallët ndërmjet dhjetësheve, si 25%. Shkallën e paaftësisë e jep komisioni mjekësor, sipas tabelës nr. 2 të rregullores (Neni 14, pika 5).

Dëmi moral dhe dëmi ekzistencial

Secili prej tyre llogaritet veçmas, në raport me dëmin biologjik, sipas shkallës së paaftësisë:

Shkalla e paaftësisë Dëmi moral Dëmi ekzistencial
Deri në 30%3/4 e dëmit biologjik3/4 e dëmit biologjik
Mbi 30% deri në 45%4/5 e dëmit biologjik4/5 e dëmit biologjik
Mbi 45% deri në 60%Sa dëmi biologjikSa dëmi biologjik
Mbi 60% deri në 75%5/4 e dëmit biologjik5/4 e dëmit biologjik
Mbi 75%3/2 e dëmit biologjik3/2 e dëmit biologjik

Baza është Rregullorja e AMF, Neni 19, pika 2, shkronja a, dhe Neni 20, pika 2, shkronja a. Për dëmin moral në veçanti, shihni sa lekë është dëmi moral pas aksidentit. Te Neni 20 shkalla e katërt shkruhet „nga 60%“, jo „mbi 60%“, prandaj për dëmin ekzistencial pikërisht 60% përfshihet në dy shkallë.

Zërat e familjarëve

Kur i dëmtuari mbetet me paaftësi të përhershme, edhe familjarët kanë zërat e vet. Çdo prind, fëmijë ose bashkëshort merr jo më shumë se 1/5 e dëmit moral të të dëmtuarit dhe jo më shumë se 1/5 e dëmit të tij ekzistencial. Çdo vëlla ose motër merr jo më shumë se gjysmën e shumës së një prindi, fëmije ose bashkëshorti (Ligji Nr. 32/2021, Neni 25, pika 4, shkronjat ç dhe d).

3. Paaftësia e përhershme: si llogariten të ardhurat e humbura

„a) në rastin e dëmeve me pasojë paaftësi të përhershme për punë, kur vërtetohet humbja e të ardhurave, përfitimi llogaritet si produkt i të ardhurave vjetore neto me koeficientin e shumës së kapitalizuar, moshës së daljes në pension dhe humbjes së aftësisë për punë.“

Ligji Nr. 32/2021, Neni 25, pika 3, shkronja a (fjalia e parë)

Rregullorja e AMF (Neni 14) e kthen këtë në një formulë me katër elemente:

Formula

Dëmshpërblimi = të ardhurat vjetore × koeficienti i shumës së kapitalizuar × koeficienti i moshës së daljes në pension × koeficienti i humbjes së aftësisë për punë

Elementi Si përcaktohet
Të ardhurat vjetore I punësuar ose i vetëpunësuar: mesatarja e të ardhurave neto për 3 vitet e fundit. I papunë ose i mitur deri në 16 vjeç: paga minimale zyrtare bruto e vendbanimit. Pensionist: pensioni i vitit të fundit, në bazë vjetore.
Koeficienti i shumës së kapitalizuar Nga tabela nr. 1 e rregullores, sipas moshës dhe gjinisë. Në përgjithësi, sa më i ri i dëmtuari, aq më i lartë koeficienti. Për të dëmtuarit nën 12 vjeç merret ai i moshës 12 vjeç.
Koeficienti i moshës së daljes në pension 0.90 kur i dëmtuari nuk ka qenë në pension; 0.80 kur ka qenë.
Koeficienti i humbjes së aftësisë për punë E jep komisioni mjekësor, sipas tabelës nr. 2 të rregullores.

Kësaj shume i shtohen shpenzimet spitalore dhe farmaceutike të kryera gjatë periudhës së paaftësisë, të vërtetuara me dokumente të rregullta (Neni 14, pika 1). Prandaj çdo faturë ka vlerë: ajo që nuk dokumentohet, nuk paguhet. Për lëndimet e rënda, shihni sa dëmshpërblim merret për dëmtime të rënda trupore, dhe për të miturit, dëmshpërblimi kur lëndohet një fëmijë.

4. Shembull ilustrues i plotë

Shembull hipotetik, vetëm për të treguar si funksionojnë formulat: një burrë 30 vjeç, i punësuar, me të ardhura neto mesatare 600 000 lekë në vit, mbetet me paaftësi të përhershme 20%. Koeficienti i tij i shumës së kapitalizuar në tabelën nr. 1 është 22.88.

Zëri Llogaritja Shuma
Të ardhurat e humbura600 000 × 22.88 × 0.90 × 0.202 471 040 lekë
Dëmi biologjik2 × 85 000 (21–30 vjeç, deri në 30%)170 000 lekë
Dëmi moral3/4 × 170 000127 500 lekë
Dëmi ekzistencial3/4 × 170 000127 500 lekë
Gjithsej për të dëmtuarinPa shpenzimet mjekësore2 896 040 lekë

Secili prind, fëmijë ose bashkëshort mund të përfitojë deri në 25 500 lekë dëm moral dhe deri në 25 500 lekë dëm ekzistencial (1/5 e 127 500), ndërsa çdo vëlla ose motër deri në 12 750 lekë për secilin zë. Ky nuk është premtim për asnjë rast real. Shuma e vërtetë varet nga të ardhurat e provuara, nga shkalla e paaftësisë dhe nga vlerësimi i bërë nga vlerësuesi i licencuar.

5. Paaftësia e përkohshme

Kur shëroheni pa pasoja të përhershme, dëmshpërblimi mbulon kohën që nuk keni mundur të punoni. Humbjen e përkohshme të aftësisë për punë e përcakton organi kompetent shëndetësor, për një periudhë deri në 6 muaj (Rregullorja e AMF, Neni 16, pika 2).

Kush jeni Si llogaritet Baza
I punësuar Dëmshpërblimi mujor është diferenca midis pagës së muajit të fundit para aksidentit dhe pagës që përfitohet nga raportet mjekësore Neni 16, pika 3
I papunë Paga minimale zyrtare × ditët e paaftësisë në ditë pune ÷ 22 Neni 16, pika 4
I mitur nën 16 vjeç ose pensionist Si dëmshpërblim konsiderohen pagesat e shpenzimeve spitalore dhe farmaceutike Neni 16, pika 6
Të gjithë Dëm moral deri në 15 000 lekë dhe dëm ekzistencial deri në 15 000 lekë për çdo muaj paaftësi të përkohshme Nenet 19/4 dhe 20/4

Edhe këtu, shpenzimet spitalore dhe farmaceutike të vërtetuara me dokumente paguhen veçmas (Neni 16, pika 5).

6. Vdekja e një të afërmi

Dëmi pasuror llogaritet si në paaftësinë e plotë të përhershme, por nga të ardhurat zbritet pjesa që i ndjeri do të përdorte për vete. Sa zbritet varet nga numri i personave në familje, pa të ndjerin (Rregullorja e AMF, Neni 15, pika 3):

Persona në familje, pa të ndjerin Pjesa që zbritet nga të ardhurat
Tre ose më shumë30%
Dy40%
Një50%

Rregullorja cakton edhe dy shuma fikse:

„4. Kur i ndjeri është nën moshën 16 vjeç, trashëgimtarët e tij do të dëmshpërblehen në shumën fikse prej 2,500,000 lekë.“

[…]

„6. Në vlerën e dëmshpërblimit me pasojë vdekje do të shtohen edhe shpenzimet e varrimit në shumën fikse prej 300,000 lekë.“

Rregullorja e AMF nr. 125, datë 28.07.2021, Neni 15, pikat 4 dhe 6

Përveç kësaj, për vdekjen e të afërmit, çdo prind, fëmijë ose bashkëshort ka dëm moral deri në 220 000 lekë dhe dëm ekzistencial deri në 220 000 lekë. Çdo vëlla ose motër ka jo më shumë se gjysmën e këtyre shumave (Ligji Nr. 32/2021, Neni 25, pika 4, shkronjat dh dhe e). Nëse trashëgimtarët janë të mitur, dëmshpërblimi depozitohet në emër të tyre në një bankë të nivelit të dytë (Rregullorja e AMF, Neni 15, pika 5). Kur i ndjeri ka qenë i vetëm në familje, nga dëmi pasuror paguhen vetëm shpenzimet e varrimit (Neni 15, pika 7). Për më shumë, shihni kush e merr dëmshpërblimin kur dikush vdes në aksident rrugor.

7. Dëmi te makina

Rregullorja e AMF i vendos këto rregulla për dëmin ndaj pronës:

  • Vlerësimi: merr parasysh amortizimin, vlerën aktuale dhe gjendjen teknike të mjetit, si dhe mundësinë e sigurimit të pjesëve të këmbimit (Neni 30, pika 1).
  • Kufiri: dëmshpërblimi nuk mund të tejkalojë vlerën aktuale të pronës së dëmtuar (Neni 30, pika 3).
  • Shpenzimet shtesë: në vlerë përfshihen edhe transporti i mjetit, ruajtja dhe shpenzimet gjyqësore ose noteriale (Neni 30, pika 4). Mos i harroni këto fatura.
  • Mënyra e pagesës: shoqëria duhet t’ju ofrojë para ose riparim në servis (Neni 30, pika 5).
  • Jashtë përdorimi: makina konsiderohet e tillë kur kostoja e riparimit është mbi 80% e vlerës së saj ose kur riparimi është teknikisht i pamundur. Në këto raste shoqëria ju kompenson me vlerën e plotë të makinës, përveç kur bini dakord me të për pjesën e mbetur të saj (Neni 31, pika 5).

Për dëmet ndaj pronës deri në 100 000 lekë, pagesa bëhet brenda 14 ditëve kalendarike nga paraqitja e kërkesës (Ligji Nr. 32/2021, Neni 12). Për dëmet mbi këtë vlerë, afati i trajtimit është 30 ditë kalendarike nga depozitimi i kërkesës me dokumentacionin e plotë (Rregullorja e AMF, Neni 7, pikat 1 dhe 3).

8. Kufijtë e sigurimit

Sado i madh të jetë dëmi, sigurimi i detyrueshëm ka një tavan:

„5. Kufiri minimal i përgjegjësisë për çdo person të dëmtuar në një ngjarje sigurimi, sipas shkronjës “a” të pikës 2 dhe pikës 4 të këtij neni, është 22 000 000 (njëzet e dy milionë) lekë.“

[…]

„9. Për kontratat e lidhura nga data 1 janar 2022 deri në datën 31 dhjetor 2026, kufiri minimal i përgjegjësisë i përcaktuar në këtë nen do të rritet:

a) 4 000 000 (katër milionë) lekë çdo vit për mjetet e përcaktuara në nëndarjen “iii” të shkronjës “a” të pikës 2 të këtij neni;

b) 2 000 000 (dy milionë) lekë çdo vit për çdo person sipas pikës 5 të këtij neni.“

Ligji Nr. 32/2021, Neni 25, pikat 5 dhe 9

Për kontratat e lidhura në vitin 2026, me pesë rritje vjetore që nga 2022 (22 + 5 × 2 për personin dhe 55 + 5 × 4 për ngjarjen), kjo do të thotë 32 milionë lekë për çdo person të dëmtuar dhe 75 milionë lekë për një ngjarje. Për kontratat e vitit 2025 janë 30 dhe 71 milionë, ndërsa ato nga viti 2027 mbeten te shifrat e vitit 2026 (Neni 25, pika 10). Kontrata mund të caktojë edhe vlerë më të lartë (Neni 25, pika 1). Autobusët, kamionët dhe mjetet me lëndë të rrezikshme kanë kufij më të lartë për ngjarje (Neni 25, pika 2, shkronja a), ndërsa shifrat e mësipërme për ngjarje janë për mjetet e zakonshme. Për dëmet ndaj pronës, kufiri për këto mjete është 15 milionë lekë për ngjarje (Neni 25, pika 2, shkronja b). Kur të dëmtuarit janë shumë dhe vlera totale e kalon kufirin, shumat zvogëlohen në mënyrë përpjesëtimore (Neni 25, pika 6).

9. Si ta kontrolloni ofertën e sigurimit

Përllogaritjen e bën një vlerësues i licencuar nga AMF (Ligji Nr. 32/2021, Neni 11, pika 3), dhe shoqëria duhet ta dokumentojë njoftimin për shumën „duke bashkëngjitur aktin e vlerësimit të dëmit“ (Rregullorja e AMF, Neni 7, pika 5). Kërkojeni këtë akt dhe kontrolloni:

  1. A janë të gjithë zërat? Kontrolloni që të jenë llogaritur dëmi biologjik, moral dhe ekzistencial, si edhe zërat e familjarëve kur janë kërkuar. Nëse nuk dalin veçmas, kërkoni ndarjen e tyre.
  2. A është e saktë shkalla e paaftësisë? Çdo 10% ndryshon të gjithë zërat jopasurorë dhe të ardhurat e humbura.
  3. A janë përdorur të ardhurat e duhura? Mesatarja e 3 viteve të fundit nëse keni qenë në punë. Paga minimale merret vetëm për periudhat e këtyre viteve kur nuk keni qenë në punë (Rregullorja e AMF, Neni 14, pika 2, shkronja g).
  4. A janë përfshirë të gjitha faturat? Shpenzimet spitalore e farmaceutike, si edhe transporti dhe ruajtja e makinës.
  5. A është mosha në grupin e duhur? Ajo ndryshon si dëmin biologjik, ashtu edhe koeficientin.

Mos e nënshkruani deklaratën e pranimit para këtij kontrolli: sipas nenit 10, pika 9, të Ligjit Nr. 32/2021, pas nënshkrimit nuk mund të kërkoni vlerë tjetër. Nëse diçka nuk përputhet, keni të drejtë ankimi dhe padie. Lexoni edhe pse nuk duhet ta pranoni ofertën e parë, si të bëni ankim te AMF dhe çfarë të bëni pas një aksidenti rrugor.

Përfundim

Dëmshpërblimet në rast aksidenti nuk janë një shifër që shoqëria e sigurimit e vendos si të dojë. Të ardhurat e humbura kanë formulë, dëmi biologjik ka tabelë sipas moshës, dëmi moral dhe ekzistencial varen nga shkalla e paaftësisë, ndërsa familjarët kanë zërat e tyre. Kur i njihni këto rregulla, mund ta kontrolloni aktin e vlerësimit rresht për rresht. Bëjeni këtë para se të nënshkruani, sepse pas nënshkrimit nuk ka kthim.

Shumat dhe formulat janë marrë nga Ligji Nr. 32/2021 dhe nga Rregullorja e AMF nr. 125, datë 28.07.2021, në tekstin e publikuar nga AMF. Ky artikull është informues dhe nuk zëvendëson vlerësimin e rastit tuaj.

Pse Valore

Jemi në krahun tuaj, jo të sigurimeve

Akti i vlerësimit ju vjen bashkë me njoftimin e shoqërisë së sigurimit për shumën. Para se të nënshkruani, le ta shikojë edhe dikush që është në krahun tuaj.

  • Mbi 28 vjet përvojëPrej më shumë se 28 vitesh menaxhojmë çështje dëmshpërblimi në fushën civile dhe penale.
  • Mbi 400 profesionistëNë ekipin tonë punojnë avokatë, konsulentë ligjorë, inxhinierë të aksidenteve, mjekë ligjorë dhe psikologë.
  • Konsultimi është falasNa tregoni çfarë ndodhi. Për konsultimin nuk paguani asgjë.
  • Pagesë vetëm në rast rezultatiPagesa jonë është përqindje e dëmshpërblimit që merrni dhe caktohet kur na e besoni çështjen. Të gjitha shpenzimet e nevojshme i përballojmë ne.
  • Në dispozicion 24 orë në ditëKonsulentët tanë ju takojnë në shtëpi ose me video-call. Jemi gati të ndërhyjmë në të gjithë Shqipërinë.
  • I njëjti sistem si në ItaliSistemin e strukturuar dhe të certifikuar që zbatojmë në Itali, tani e ofrojmë edhe për Shqipërinë.

Tiranë, Bulevardi Dëshmorët e Kombit, Kullat Binjake, kulla 1, kati 10, dera 33 · info@valore.al

Lexoni gjithashtu: