Në Shqipëri, sipas Ligjit Nr. 32/2021, i vetmi sigurim i detyrueshëm ligjërisht për një automjet është TPL (sigurimi i përgjegjësisë ndaj palëve të treta). Pa TPL, mjeti nuk mund të qarkullojë. Kasko (mbulon mjetin tuaj), PAI (sigurimi personal i drejtuesit) dhe Karton Jeshil (për jashtë vendit) janë vullnetare, por bëhen praktikisht të detyrueshme në raste specifike: Kasko për kredi bankare ose leasing, PAI për shoferin që dëshiron mbrojtje, Karton Jeshil për çdo udhëtim jashtë Shqipërisë. Kufiri minimal TPL për 2026: 32 milionë lekë për person, 75 milionë lekë ngjarje për autoveturë.
Kur blini një makinë të re ose duhet të rinovoni sigurimin, agjentët e shoqërive të sigurimit ju propozojnë shpesh një “paketë të plotë” me disa sigurime bashkë. Kjo krijon konfuzion: sa prej tyre janë të detyrueshëm ligjërisht, dhe sa janë vullnetarë? Ky udhëzues i ndan katër tipet kryesore me citime nga Ligji Nr. 32/2021 dhe shpjegon kur secili ka kuptim praktikisht.
1. Çfarë thotë ligji — vetëm TPL është i detyrueshëm
Ligji Nr. 32/2021 “Për sigurimin e detyrueshëm në sektorin e transportit” e përcakton në mënyrë shprehimi çfarë përfshin sigurimi i detyrueshëm:
“1. Sigurimi i detyrueshëm në sektorin e transportit përfshin:
a) sigurimin e përgjegjësisë së pronarit/përdoruesit të mjetit motorik për dëmet e shkaktuara palëve të treta nga përdorimi i këtij mjeti;
b) sigurimin e pasagjerëve nga aksidentet në transportin publik; …”
Pra për një automjet personal (jo transport publik), ligji kërkon vetëm një lloj sigurimi: TPL — sigurimi që mbron palët e treta nëse ju u shkaktoni dëme atyre. Kjo është dispozitë detyrimore, jo opsionale. Pronari nuk mund të përdorë mjetin pa e pasur:
“1. Pronari i çdo mjeti transporti përpara përdorimit të mjetit është i detyruar të lidhë një kontratë sigurimi sipas pikës 1 të nenit 2 të këtij ligji, si dhe të sigurojë rinovimin e saj për aq kohë sa mjeti i transportit do të mbetet në qarkullim.”
Gjithashtu, drejtuesi i mjetit duhet të mbajë fizikisht policën me vete dhe formularin CMR (Raportin Europian të Aksidenteve) — të dyja të kërkuara nga Neni 5 i po të njëjtit ligj. Për detaje se si funksionon CMR-i, shihni “Si të plotësoni raportin europian të aksidentit”.
2. TPL — kufijtë 2026 dhe kush duhet ta lidhë
TPL (nga anglishtja Third Party Liability — përgjegjësia ndaj palëve të treta) mbulon dëmet që ju u shkaktoni të tjerëve: dëmtimet trupore të kembësorëve, pasagjereve, drejtuesve të mjeteve të tjera, dhe dëmet materiale në makinat ose pronat e tyre.
“1. Pronari i mjetit motorik detyrohet të lidhë një kontratë të sigurimit të përgjegjësisë për dëmet që mund t’u shkaktohen palëve të treta nga përdorimi i këtij mjeti, me pasojë dëmtimin e pronës, vdekjen, dëmtimet trupore dhe përkeqësimin e shëndetit.”
“4. Kontrata e sigurimit mbulon edhe dëmet ndaj personit dhe pronës që mund t’u shkaktohen këmbësorëve, çiklistëve, si dhe përdoruesve të mjeteve jomotorike që lëvizin në rrugë.”
Kufinjtë minimalë TPL për kontratat e lidhura gjatë 2026-ës (Neni 25, pikat 2, 5 dhe 9):
| Lloji i mbulimit | Autoveturë 2026 | Autobus / Kamion | Lëndë të rrezikshme |
|---|---|---|---|
| Për person (dëm trupor) | 32 000 000 lekë | 32 000 000 lekë | 32 000 000 lekë |
| Për ngjarje (dëm trupor total) | 75 000 000 lekë | 150 000 000 lekë | 200 000 000 lekë |
| Për ngjarje (dëm material) | 15 000 000 lekë | 20 000 000 lekë | 20 000 000 lekë |
Kush s’e mbulon TPL: shoferi vetë kur është fajtor (dëmet e tij trupore), makinën tuaj (nëse jeni fajtori) dhe pasagjerin që ka pasur dijeni se shoferi drejtonte pa autorizim (Neni 22).
Autoritetet e kontrollit teknik nuk lëshojnë certifikatë regjistrimi për një mjet pa policë të vlefshme TPL. Në kontroll rrugor, mungesa e polices çon në gjobë, dhe në rast aksidenti, të gjitha dëmet paguhen nga shoferi personalisht (jo nga shoqëria e sigurimit). Për detaje, shihni “Çfarë mbulon sigurimi TPL në rast aksidenti”.
3. Kasko — vullnetar, por kur bëhet praktikisht i detyrueshëm
Kasko është e kundërta e TPL: mbulon dëmet ndaj mjetit tuaj, pavarësisht se kush është fajtor. Ligji shqiptar nuk e kërkon si të detyrueshëm, por në praktikë ka disa situata ku pronari s’mund të ndryshojë:
Praktikisht i detyrueshëm kur:
• Blini makinë me kredi bankare (banka e kërkon si garanci)
• Merrni makinë me leasing (kompania e leasing-ut e kërkon në kontratë)
• Bëni najëm afatgjatë (rent-a-car ose flotë biznesi)
• Mjeti ka vlerë mbi mesataren (BMW, Mercedes, elektrike të reja)
Ç’mbulon zakonisht: aksidentet ku ju jeni fajtor, vjedhjen, zjarrin, dëmet e vandalizmit, dëmet nga natyra (breshër, përmbytje), thyerjen e xhamit. Shoqëritë e sigurimit ofrojnë Kasko me nivele të ndryshme mbulimi (“Kasko total” vs “Kasko e pjesshme”).
Vlen ta merrni edhe kur s’jeni i detyruar? Përgjigja praktike: nëse mjeti ka vlerë mbi 8-10 mijë euro dhe nuk keni buxhet për ta zëvendësuar në rast humbjeje, po. Nëse mjeti është më i vjetër dhe vlera ka rënë, kostoja e Kaskos zakonisht nuk justifikohet.
4. PAI — sigurimi personal i drejtuesit të mjetit
PAI (Personal Accident Insurance) është një sigurim që mbron vetë shoferin në rast aksidenti — kjo është një zbrazje e madhe e TPL-së, që nuk mbulon shoferin fajtor.
Kur ka kuptim ta merrni:
• Nëse jeni burim kryesor i të ardhurave për familjen (mbrojtje financiare)
• Nëse bëni shumë kilometra në vit (ekspozim më i lartë)
• Nëse punoni si shofer profesionist (taksi, kamionçino, delivery)
• Nëse s’keni sigurim jete ose sigurim shëndeti privat të fortë
Ç’mbulon zakonisht: shpenzimet mjekësore të shoferit, humbjen e të ardhurave për ditët e mospunësisë, dëmshpërblim në rast paaftësie së përhershme ose vdekjeje. Kufijtë ndryshojnë sipas kontratës individuale — mund të jenë nga 500 000 lekë deri në disa milionë.
Kujdes: nëse jeni viktimë në aksidentin (jo fajtori), ju keni të drejtë të kërkoni dëmshpërblim nga TPL i shoferit fajtor për të njëjtat gjëra (shpenzime mjekësore, humbje të ardhurash, dëm biologjik, dëm moral). PAI mbron kryesisht rastet kur ju vetë jeni fajtori dhe TPL i juaj nuk ju mbron.
5. Karton Jeshil — kur udhëtoni jashtë Shqipërisë
Karton Jeshil është një zgjatim ndërkombëtar i TPL-së suaj, që mbulon dëmet që ju u shkaktoni palëve të treta në 47 vende të Europës, Lindjes së Mesme dhe Afrikës së Veriut anëtare të sistemit “Green Card”.
Kur duhet ta merrni:
• Çdo herë që kaloni kufirin me mjetin tuaj (Kosovë, Mali i Zi, Greqi, Maqedoni, Serbi, Itali, etj.)
• Pa Karton Jeshil, kufitarët e vendit tjetër nuk ju lejojnë të hyni, ose ju detyrojnë të blini “sigurim kufitar” në kufi (më i shtrenjtë)
Sa kushton dhe si merret: lidhet me shoqërinë tuaj të sigurimit, zakonisht si zgjatim i policës ekzistuese TPL. Vlefshmëria mund të jetë 15 ditë, 1 muaj, 3 muaj, deri në 1 vit. Kostoja fillon nga rreth 20-40 euro për 15 ditë.
Në anën e kundërt, Ligji Nr. 32/2021 përcakton se çdo mjet me regjistrim të huaj që hyn në Shqipëri duhet të ketë Karton Jeshil ose sigurim kufitar:
“1. Drejtuesi i mjetit motorik, i cili hyn në territorin e Republikës së Shqipërisë me një mjet me regjistrim të huaj, duhet të jetë i pajisur me një nga dokumentet e mëposhtme:
a) karton jeshil të vlefshëm në territorin e Republikës së Shqipërisë;
b) sigurim kufitar të vlefshëm në territorin e Republikës së Shqipërisë, që mbulon periudhën e qëndrimit të tij, por jo më pak se 15 ditë kalendarike; …”
Për detaje se si funksionon dëmshpërblimi kur ju dëmton një mjet me targa të huaja në Shqipëri (ose ju në një aksident jashtë vendit), shihni “Roli i Byrosë Shqiptare të Sigurimit”.
6. Tabela krahasuese e 4 tipeve
| Tip | Ç’mbulon | Detyrueshmëria | Kur duhet |
|---|---|---|---|
| TPL | Dëmet që ju u shkaktoni palëve të treta | I detyrueshëm ligjërisht | Gjithmonë, para se të përdorni mjetin |
| Kasko | Dëmet ndaj mjetit tuaj (pavarësisht fajit) | Vullnetar | Kredi bankare, leasing, mjet me vlerë të lartë |
| PAI | Dëmet trupore të vetë shoferit | Vullnetar | Shofer profesionist, burim kryesor të ardhurash |
| Karton Jeshil | Zgjatim i TPL-së për 47 vende jashtë | I detyrueshëm kur kaloni kufirin | Çdo udhëtim me mjet jashtë Shqipërisë |
Rregulli praktik: për një makinë të zakonshme që përdoret vetëm brenda Shqipërisë dhe është pronë e lirë (pa kredi), vetëm TPL është ligjërisht dhe praktikisht i domosdoshëm. Të tjerat vlerësohen sipas rrethanave individuale.
7. Si ju ndihmon Valore
Kur ndodh një aksident, pyetja e parë që bëhet është “cili sigurim mbulon çka?” — dhe përgjigja ndryshon shumë sipas rolit tuaj (fajtor apo viktimë), sipas llojit të sigurimeve që keni dhe sipas rrethanave. Ekipi i Valore analizon dosjen tuaj dhe identifikon çdo burim mbulimi që ligji dhe kontratat tuaja ju japin — jo vetëm TPL-në e shoferit fajtor, por edhe PAI-n tuaj, Kaskon, sigurimet shoqërore, apo Fondin e Kompensimit nëse fajtori s’ka TPL. Konsulta e parë falas, asnjë pagesë para se të merrni dëmshpërblimin.
Kontakt: Telefononi +355 67 33 33 333 ose plotësoni formën e kontaktit. Përgjigje brenda 24 orësh.
Përfundim
Ligji shqiptar është i qartë: vetëm TPL është i detyrueshëm për të përdorur një automjet. Kasko, PAI dhe Karton Jeshil janë vullnetare, por bëhen praktikisht të nevojshme në raste specifike — kredi bankare, mbrojtje personale për shoferin, ose udhëtime jashtë vendit. Kur vjen momenti i aksidentit, çfarë keni në portofol vendos çka mund të merrni. Sigurimi më i mirë është ai që përshtatet me rrezikun tuaj real, jo paketa më e shtrenjtë që agjentët do t’ju shesin.
Lexoni gjithashtu: