Kur dikush vdes në një aksident rrugor në Shqipëri, dëmshpërblimin e marrin familjarët e drejtpërdrejtë të të ndjerit: bashkëshorti/ja, fëmijët dhe prindërit (deri në 220 000 lekë dëm moral plus 220 000 lekë dëm ekzistencial për secilin, sipas Nenit 25, pika 4, shkronjat “dh” dhe “e” të Ligjit Nr. 32/2021). Vëllezërit dhe motrat marrin gjysmën e kësaj shume. Pos saj, familjarët kanë të drejtë për shpenzimet e varrimit dhe humbjen e të ardhurave që siguronte i ndjeri (Neni 643 i Kodit Civil). Kufiri maksimal për një person në një ngjarje sigurimi për vitin 2026 është 32 000 000 lekë. Afati për të padisë shoqërinë e sigurimit është 2 vjet; ndaj autorit të aksidentit, 3 vjet.
Humbja e një anëtari të familjes në një aksident rrugor është një nga përvojat më të rënda që mund të kalojë një familje. Krahas dhimbjes, vijnë edhe pyetjet praktike që askush nuk dëshiron t’i bëjë në ato çaste: Kush ka të drejtën ligjore? Sa para duhet të kërkojmë? Te kush drejtohemi? Ky udhëzues u përgjigjet pikërisht këtyre pyetjeve, me citime fjalë për fjalë nga Ligji Nr. 32/2021 dhe nga Kodi Civil i Republikës së Shqipërisë, dhe me shembuj nga rastet që kemi parë në praktikën tonë gjatë vitit 2025 dhe gjysmës së parë të vitit 2026.
1. Cilët janë familjarët që marrin dëmshpërblim sipas ligjit
Ligji shqiptar i ndan trashëgimtarët dhe familjarët e të ndjerit në dy shkallë, dhe shuma e dëmshpërblimit ndryshon në varësi të shkallës. Kjo nuk është një çështje dëshire e shoqërisë së sigurimit, por një kufi i përcaktuar shprehimisht në Ligjin Nr. 32/2021.
Shkalla e parë: prind, fëmijë, bashkëshort
Familjarët më të afërt të të ndjerit — prindi, fëmija dhe bashkëshorti/ja — kanë të drejtën më të plotë. Secili prej tyre përfiton, në mënyrë të pavarur nga të tjerët, dy figura kryesore dëmi: dëmin moral dhe dëmin ekzistencial. Të dyja figurat kanë një kufi prej 220 000 lekësh të reja secila, sipas pikës 4 të Nenit 25 të Ligjit Nr. 32/2021.
“dh) vlera e dëmit moral për secilin nga familjarët e të ndjerit/ës, prind/fëmijë/bashkëshort, për vdekjen e të afërmit do të jetë jo më shumë se 220 000 (dyqind e njëzet mijë) lekë dhe për secilin nga familjarët vëlla/motër vlera e përfitimit është jo më shumë se 1/2 e shumës që përfiton secili nga familjarët prind/bashkëshort/fëmijë;”
“e) vlera e dëmit ekzistencial për secilin nga familjarët e të ndjerit/ës, prind/fëmijë/bashkëshort, për vdekjen e të afërmit do të jetë jo më shumë se 220 000 (dyqind e njëzet mijë) lekë dhe për secilin nga familjarët vëlla/motër vlera e përfitimit është jo më shumë se 1/2 e shumës që përfiton secili nga familjarët prind/bashkëshort/fëmijë;”
Vini re që ligji nuk e ndan përfitimin “ndërmjet” familjarëve — secili e merr për vete. Nëse i ndjeri ka lënë pas bashkëshorten dhe dy fëmijë, atëherë janë tre familjarë të shkallës së parë, dhe secili ka të drejtë deri në 220 000 + 220 000 = 440 000 lekë vetëm për dy figurat e dëmit jopasuror. Kjo është para se të llogariten dëmet pasurore, që trajtohen më poshtë.
Shkalla e dytë: vëllezër, motra
Vëllezërit dhe motrat e të ndjerit përfitojnë gjysmën e asaj që përfiton secili prej prindërve, fëmijëve ose bashkëshortit. Pra deri në 110 000 lekë dëm moral, plus 110 000 lekë dëm ekzistencial, për secilin. Kjo bazohet në të njëjtën dispozitë: shkronjat “dh” dhe “e” të pikës 4 të Nenit 25, që e thonë shprehimisht “jo më shumë se 1/2 e shumës”.
Personat ekonomikisht të varur
Kodi Civil ka një kategori të tretë që nuk është “familjar” në kuptimin e gjakut, por ka të drejta të rëndësishme: personat që ishin në ngarkim të të vdekurit. Kjo është një çështje më teknike, sepse mbulohet jo nga Ligji 32/2021 (që rregullon sigurimin TPL), por nga Neni 643 i Kodit Civil, që merret me dëmin pasuror nga vdekja. Më shumë për këtë në Seksionin 3.
Dëmi moral është dhembja shpirtërore, vuajtja psikologjike, ndjenja e humbjes. Dëmi ekzistencial është ndryshimi i mënyrës së jetesës — pamundësia për të gëzuar ditët festive si më parë, prishja e raporteve familjare, humbja e mbështetjes emocionale të përditshme. Të dyja janë figura të ndryshme dëmi sipas ligjit shqiptar dhe paguhen veçmas.
2. Sa para u takojnë familjarëve — limitet 2026 me tabelë
Më poshtë është një tabelë e plotë e të gjitha kufijve që zbatohen për një aksident të ndodhur gjatë vitit 2026. Shifrat janë në lekë të reja shqiptare dhe vijnë drejtpërdrejt nga teksti i Ligjit Nr. 32/2021, përfshirë ngritjet vjetore të parashikuara në pikën 9 të Nenit 25.
| Lloji i përfitimit | Kufiri 2026 | Burimi ligjor |
|---|---|---|
| Dëmi moral për prind / fëmijë / bashkëshort | Deri 220 000 lekë për secilin | Neni 25, pika 4, shkr. “dh” |
| Dëmi ekzistencial për prind / fëmijë / bashkëshort | Deri 220 000 lekë për secilin | Neni 25, pika 4, shkr. “e” |
| Dëmi moral për vëlla / motër | Deri 110 000 lekë për secilin | Neni 25, pika 4, shkr. “dh” (1/2) |
| Dëmi ekzistencial për vëlla / motër | Deri 110 000 lekë për secilin | Neni 25, pika 4, shkr. “e” (1/2) |
| Limiti maksimal për një person në një ngjarje | 32 000 000 lekë | Neni 25, pikat 5 + 9/b (22 mln + 5×2 mln) |
| Limiti i përgjithshëm i ngjarjes (autoveturë) | 75 000 000 lekë | Neni 25, pika 2/a/iii + 9/a (55 + 5×4 mln) |
| Limiti i ngjarjes (autobus/kamion) | 150 000 000 lekë | Neni 25, pika 2/a/i |
| Limiti i ngjarjes (mjete me lëndë të rrezikshme) | 200 000 000 lekë | Neni 25, pika 2/a/ii |
| Dëmi pasuror (varrim, të ardhura të humbura, etj.) | Brenda limitit total për person | Neni 25, pika 3/b; Kodi Civil, Neni 643 |
Kufiri prej 32 milionë lekësh për një person është më i rëndësishmi për familjet e të ndjerëve, sepse përcakton se sa mund të kërkoni në total. Ai mbulon dëmin pasuror (humbja e të ardhurave, varrimi) plus dëmin jopasuror (moral, ekzistencial) për të gjithë familjarët bashkë, deri në plotësimin e shifrës.
“Kufiri minimal i përgjegjësisë për çdo person të dëmtuar në një ngjarje sigurimi, sipas shkronjës ‘a’ të pikës 2 dhe pikës 4 të këtij neni, është 22 000 000 (njëzet e dy milionë) lekë.”
“Për kontratat e lidhura nga data 1 janar 2022 deri në datën 31 dhjetor 2026, kufiri minimal i përgjegjësisë i përcaktuar në këtë nen do të rritet: … b) 2 000 000 (dy milionë) lekë çdo vit për çdo person sipas pikës 5 të këtij neni.”
3. Dëmi pasuror: varrimi, të ardhurat e humbura, ushqim e jetesë
Pos dëmit jopasuror (moral dhe ekzistencial), familjarët kanë të drejtë të kërkojnë edhe dëmin pasuror — paratë konkrete që humbën ose që do t’u duhet të paguajnë si pasojë e vdekjes. Kjo rregullohet nga Neni 643 i Kodit Civil, që e thotë shprehimisht:
“Kur është shkaktuar vdekja e një personi, dëmi që duhet të shpërblejë përbëhet nga:
a) shpenzimet për ushqim e jetesë të fëmijëve të tij të mitur, të bashkëshortes dhe prindërve të paaftë për punë që kanë qenë në ngarkim të të vdekurit, plotësisht ose pjesërisht, si dhe të personave që banonin në familjen e të vdekurit dhe që gëzonin prej tij të drejtën e ushqimit;
b) shpenzimet e duhura për varrimin e të vdekurit, në masën që ato i përgjigjen rrethanave personale e familjare të të vdekurit.”
Si llogaritet humbja e të ardhurave
Mënyra konkrete e llogaritjes së dëmit pasuror për vdekje është e përcaktuar në pikën 3, shkronjën “b”, të Nenit 25 të Ligjit 32/2021. Po e citojmë sepse kjo është formula që ligji urdhëron të zbatohet:
“b) në rastet e dëmeve me pasojë vdekje, dëmi pasuror do të llogaritet si në rastin e paaftësisë së plotë të përhershme me ndryshimin që nga të ardhurat sipas shkronjës ‘a’ të këtij neni të zbriten të ardhurat për nevojat e vetë personit, të cilat varen nga numri i personave në familje.”
Në praktikë, kjo do të thotë se llogaritja niset nga mesatarja e të ardhurave neto vjetore të të ndjerit për tre vitet e fundit (ose paga minimale zyrtare bruto e vendbanimit, nëse i ndjeri nuk ishte në marrëdhënie pune). Pastaj kjo shumë shumëzohet me një koeficient që merr parasysh moshën e të ndjerit dhe vitet që ai do të kishte punuar deri në daljen në pension. Nga shuma totale zbriten shpenzimet që do të kishte vetë i ndjeri për veten e tij. Ajo që mbetet — paratë që familjes nuk do t’i hyjnë më në shtëpi — janë humbja e të ardhurave që duhet të paguhet.
Shpenzimet e varrimit
Varrimi, ceremonia mortore, mortja, qiraja e sallës, gurët e varrit — të gjitha këto janë shpenzime që ligji i njeh në mënyrë eksplicite, “në masën që ato i përgjigjen rrethanave personale e familjare të të vdekurit”, siç thotë Neni 643/b. Pra nuk ka një kufi shifror fiks; gjykata ose shoqëria e sigurimit shqyrton fakturat reale dhe vlerëson nëse janë të arsyeshme në raport me jetën që kishte i ndjeri.
4. Afatet ligjore brenda të cilave duhet vepruar
Kodi Civil i Republikës së Shqipërisë i përcakton afatet e parashkrimit me dispozita të qarta. Për familjet e të ndjerit, dy janë afatet që duhet të mbahen parasysh:
Parashkruhen brenda afateve prej:
“ç) dy vjetëve paditë për pagimin e shpërblimit sipas kontratës së sigurimit dhe risigurimit, si edhe të shumës përkatëse të rrjedhur nga sigurimi i detyrueshëm;
… dh) tre vjetëve paditë për shpërblimin e dëmit jo kontraktor dhe paditë për kthimin e përfitimit pasuror pa të drejtë.”
Dy vjet pra për të kërkuar dëmshpërblim nga shoqëria e sigurimit të mjetit që shkaktoi aksidentin. Tre vjet për të padisë drejtpërdrejt autorin e aksidentit ose Fondin e Kompensimit. Afati nis nga “dita kur subjektit i ka lindur e drejta e padisë” (Neni 117 i Kodit Civil), që në praktikë do të thotë nga dita e aksidentit, ose më saktë, nga dita kur familja mori dijeni për vdekjen.
Mos pritni. Edhe pse keni 2 ose 3 vjet, dëshmitarët harrojnë, dokumentet humbasin, kamerat e qarkullimit fshihen pas 30 ditësh. Sa më shpejt të hapet dosja, aq më e fortë është.
5. Hapat e parë praktikë pas humbjes
Kur familja është në gjendje shoku, hapat e parë janë vendimtarë. Pa to, dosja vështirësohet më vonë, pavarësisht ligjit. Tre prioritetet brenda 30 ditëve të para:
- Siguroni aktin e aksidentit nga Policia Rrugore. Pa këtë dokument zyrtar, asnjë procedurë nuk niset.
- Mbani çdo faturë të varrimit, mjekësore dhe administrative. Origjinalet, jo fotokopjet.
- Mos firmosni asgjë nga shoqëria e sigurimit pa konsulencë. Oferta e parë është gjithmonë nën atë që përcakton ligji.
Listen e plotë të dokumenteve që do t’ju kërkohen më pas (certifikatat, vërtetimet e të ardhurave, dëshmia e trashëgimisë, etj.) e gjeni te artikulli “Dokumentacioni i nevojshëm për dëmshpërblimin”.
6. Raste të veçanta që trajtohen veçmas
Tre situata kanë procedurë të dallueshme nga ajo standarde dhe i kemi trajtuar në artikuj të veçantë:
- Fajtori pa sigurim ose i paidentifikuar. Familja drejtohet te Fondi i Kompensimit i Byrosë Shqiptare të Sigurimit. Kufijtë e dëmshpërblimit janë të njëjtë. Detajet: Roli i Byrosë Shqiptare të Sigurimit.
- Aksident jashtë Shqipërisë (Itali, Greqi, Mal të Zi, Kosovë etj.). Aplikohet sistemi Karton Jeshil; limitet ndryshojnë sipas vendit ku ka ndodhur ngjarja. Detajet: Procedurat speciale të dëmshpërblimit.
- Aksident me autobus, kamion ose mjet me lëndë të rrezikshme. Limiti i ngjarjes ngrihet në 150 ose 200 milionë lekë (shih tabelën më lart), por procedura është më teknike.
Në një aksident të vetëm në segmentin Elbasan–Cerrik, shoqëria e sigurimit pretendoi se vetë drejtuesi i ndjerë ishte fajtori. Familjarët (bashkëshortja dhe tre fëmijë) nuk e pranuan ofertën fillestare; raporti i ekspertizës teknike dëshmoi defekt të infrastrukturës rrugore, dhe pagesa u rinegociua deri në kufirin që përcaktonte ligji. Pa kontestim me bazë teknike, oferta e parë mbetet ajo e fundit.
7. Si ju ndihmon Valore
Asnjë familje nuk duhet të kalojë vetëm një proces dëmshpërblimi pas humbjes së një të dashuri. Ekipi i Valore merr përsipër të gjithë komunikimin me shoqërinë e sigurimit, BSHS-në, Policinë Rrugore, mjekun ligjor dhe gjykatën, që ju të mos duhet të preokupoheni me asgjë tjetër veç dhimbjes suaj. Konsulta e parë është e plotësisht falas dhe pa detyrim. Nuk paguani asgjë deri kur të merrni dëmshpërblimin.
Kontakt i drejtpërdrejtë: Telefononi në +355 67 33 33 333 ose shkruani te forma e kontaktit. Përgjigjen e parë e merrni brenda 24 orësh, shpesh në të njëjtën ditë.
Përfundim
Kur dikush vdes në aksident rrugor në Shqipëri, ligji nuk e lë familjen pa mjete. Ekzistojnë kufij të qartë, procedura të përcaktuara dhe afate brenda të cilave duhet vepruar. Probleme kryesisht janë dy: oferta e parë e shoqërisë së sigurimit pothuajse asnjëherë nuk pasqyron atë që përcakton ligji, dhe shumica e familjeve nuk kanë informacionin për ta kuptuar diferencën.
Ky udhëzues është një hap drejt informimit. Por çdo rast ka veçoritë e veta, dhe paraqitja konkrete e kërkesës — me dokumentet, llogaritjet dhe argumentet e duhura — kërkon punën e një ekipi që e bën këtë çdo ditë. Drejtohuni Valore-s nëse keni nevojë për një vlerësim falas të rastit tuaj.
Lexoni gjithashtu: