Kur dikush vdes në një aksident rrugor në Shqipëri, dëmshpërblimin e marrin familjarët e drejtpërdrejtë të të ndjerit: bashkëshorti/ja, fëmijët dhe prindërit (deri në 220 000 lekë dëm moral plus 220 000 lekë dëm ekzistencial për secilin, sipas Nenit 25, pika 4, shkronjat “dh” dhe “e” të Ligjit Nr. 32/2021). Vëllezërit dhe motrat marrin deri në gjysmën e këtyre shumave. Pos saj, shtohet dëmi pasuror sipas Nenit 15 të Rregullores së AMF nr. 125/2021: të ardhurat e humbura, të llogaritura me formulë, dhe shpenzimet e varrimit në shumën fikse prej 300 000 lekësh. Kur i ndjeri është nën 16 vjeç, trashëgimtarët marrin shumën fikse prej 2 500 000 lekësh; kur ka qenë i vetëm në familje, nga dëmi pasuror paguhen vetëm shpenzimet e varrimit. Për kontratat e sigurimit të lidhura në vitin 2026, kufiri minimal për çdo person të dëmtuar është 32 000 000 lekë. Kërkesa te shoqëria e sigurimit ose te BSHS-ja paraqitet brenda 2 vjetëve nga data e aksidentit; padia për dëm jokontraktor ndaj personit përgjegjës parashkruhet për 3 vjet.
Humbja e një anëtari të familjes në një aksident rrugor është një nga përvojat më të rënda që mund të kalojë një familje. Krahas dhimbjes, vijnë edhe pyetjet praktike që askush nuk dëshiron t’i bëjë në ato çaste: Kush ka të drejtën ligjore? Sa para duhet të kërkojmë? Te kush drejtohemi? Ky udhëzues u përgjigjet pikërisht këtyre pyetjeve, me citime fjalë për fjalë nga Ligji Nr. 32/2021, nga Rregullorja e AMF nr. 125/2021 dhe nga Kodi Civil i Republikës së Shqipërisë, si dhe me një shembull ilustrues.
1. Cilët janë familjarët që marrin dëmshpërblim sipas ligjit
Ligji shqiptar i ndan trashëgimtarët dhe familjarët e të ndjerit në dy shkallë, dhe shuma e dëmshpërblimit ndryshon në varësi të shkallës. Kjo nuk është një çështje dëshire e shoqërisë së sigurimit, por një kufi i përcaktuar shprehimisht në Ligjin Nr. 32/2021.
Shkalla e parë: prind, fëmijë, bashkëshort
Familjarët më të afërt të të ndjerit — prindi, fëmija dhe bashkëshorti/ja — kanë të drejtën më të plotë. Secili prej tyre përfiton, në mënyrë të pavarur nga të tjerët, dy figura kryesore dëmi: dëmin moral dhe dëmin ekzistencial. Të dyja figurat kanë një kufi prej 220 000 lekësh të reja secila, sipas pikës 4 të Nenit 25 të Ligjit Nr. 32/2021.
“dh) vlera e dëmit moral për secilin nga familjarët e të ndjerit/ës, prind/fëmijë/bashkëshort, për vdekjen e të afërmit do të jetë jo më shumë se 220 000 (dyqind e njëzet mijë) lekë dhe për secilin nga familjarët vëlla/motër vlera e përfitimit është jo më shumë se 1/2 e shumës që përfiton secili nga familjarët prind/bashkëshort/fëmijë;”
“e) vlera e dëmit ekzistencial për secilin nga familjarët e të ndjerit/ës, prind/fëmijë/bashkëshort, për vdekjen e të afërmit do të jetë jo më shumë se 220 000 (dyqind e njëzet mijë) lekë dhe për secilin nga familjarët vëlla/motër vlera e përfitimit është jo më shumë se 1/2 e shumës që përfiton secili nga familjarët prind/bashkëshort/fëmijë;”
Vini re që ligji nuk e ndan përfitimin “ndërmjet” familjarëve — secili e merr për vete. Nëse i ndjeri ka lënë pas bashkëshorten dhe dy fëmijë, atëherë janë tre familjarë të shkallës së parë, dhe secili ka të drejtë deri në 220 000 + 220 000 = 440 000 lekë vetëm për dy figurat e dëmit jopasuror. Kjo është para se të llogariten dëmet pasurore, që trajtohen më poshtë.
Shkalla e dytë: vëllezër, motra
Vëllezërit dhe motrat e të ndjerit përfitojnë deri në gjysmën e asaj që përfiton secili prej prindërve, fëmijëve ose bashkëshortit. Pra deri në 110 000 lekë dëm moral, plus 110 000 lekë dëm ekzistencial, për secilin. Kjo bazohet në të njëjtën dispozitë: shkronjat “dh” dhe “e” të pikës 4 të Nenit 25, që e thonë shprehimisht “jo më shumë se 1/2 e shumës”.
Personat ekonomikisht të varur
Kodi Civil përmend edhe personat që ishin në ngarkim të të vdekurit. Ligji 32/2021 dhe Rregullorja e AMF nuk kanë një zë të veçantë për ta: dëmi pasuror llogaritet me formulë, sipas të ardhurave të të ndjerit dhe numrit të personave në familje. Mbi Nenin 643 të Kodit Civil, që përfshin shpenzimet për ushqimin dhe jetesën e tyre, mund të bazohet një padi në gjykatë, por ai nuk i shton një shumë të veçantë kërkesës ndaj shoqërisë së sigurimit. Më shumë për këtë në Seksionin 3.
Dëmi moral është dhembja shpirtërore, vuajtja psikologjike, ndjenja e humbjes. Dëmi ekzistencial është ndryshimi i mënyrës së jetesës — pamundësia për të gëzuar ditët festive si më parë, prishja e raporteve familjare, humbja e mbështetjes emocionale të përditshme. Të dyja janë figura të ndryshme dëmi sipas ligjit shqiptar dhe paguhen veçmas.
2. Sa para u takojnë familjarëve — limitet 2026 me tabelë
Më poshtë janë shumat dhe kufijtë që zbatohen në rast vdekjeje. Shifrat janë në lekë të reja shqiptare dhe vijnë drejtpërdrejt nga Ligji Nr. 32/2021 (Neni 25) dhe Rregullorja e AMF nr. 125/2021 (Neni 15). Rritjet vjetore të pikës 9 të Nenit 25 ndjekin vitin kur është lidhur kontrata e sigurimit, jo vitin e aksidentit: një aksident i vitit 2026 me një kontratë të lidhur në vitin 2025 ka kufijtë e kontratave të vitit 2025. Për kontratat e lidhura nga viti 2027 e në vijim, kufijtë mbeten ata të vitit 2026 (Neni 25, pika 10).
| Lloji i përfitimit | Shuma ose kufiri | Burimi ligjor |
|---|---|---|
| Dëmi moral për prind / fëmijë / bashkëshort | Deri 220 000 lekë për secilin | Neni 25, pika 4, shkr. “dh” |
| Dëmi ekzistencial për prind / fëmijë / bashkëshort | Deri 220 000 lekë për secilin | Neni 25, pika 4, shkr. “e” |
| Dëmi moral për vëlla / motër | Deri 110 000 lekë për secilin | Neni 25, pika 4, shkr. “dh” (1/2) |
| Dëmi ekzistencial për vëlla / motër | Deri 110 000 lekë për secilin | Neni 25, pika 4, shkr. “e” (1/2) |
| Të ardhurat e humbura | Me formulë (shih Seksionin 3) | Neni 25, pika 3/b; Rregullorja, Neni 15, pikat 1–3 |
| Shpenzimet e varrimit | 300 000 lekë, shumë fikse | Rregullorja, Neni 15, pika 6 |
| I ndjeri nën 16 vjeç | 2 500 000 lekë, shumë fikse për trashëgimtarët | Rregullorja, Neni 15, pika 4 |
| Kufiri minimal për çdo person të dëmtuar në një ngjarje | 32 000 000 lekë për kontratat e vitit 2026; 30 000 000 lekë për ato të vitit 2025 | Neni 25, pikat 5, 9/b dhe 10 (22 mln + 5×2 mln) |
| Kufiri minimal i ngjarjes (mjete të tjera, si autoveturat) | 75 000 000 lekë për kontratat e vitit 2026; 71 000 000 lekë për ato të vitit 2025 | Neni 25, pikat 2/a/iii, 9/a dhe 10 (55 + 5×4 mln) |
| Kufiri minimal i ngjarjes (autobus/kamion) | 150 000 000 lekë | Neni 25, pika 2/a/i |
| Kufiri minimal i ngjarjes (mjete me lëndë të rrezikshme) | 200 000 000 lekë | Neni 25, pika 2/a/ii |
Kufiri prej 32 milionë lekësh për çdo person të dëmtuar nuk është shuma që i takon familjes. Shuma që mund të kërkohet del nga formula e Nenit 15, nga shpenzimet e varrimit dhe nga kufijtë e dëmit moral e ekzistencial për secilin familjar; kufiri për person vetëm e pret rezultatin kur ky e tejkalon (Rregullorja e AMF, Neni 21, pika 1). Kontrata e sigurimit mund të caktojë edhe një vlerë më të lartë (Neni 25, pika 1). Kur të dëmtuarit janë disa dhe vlera totale e tejkalon kufirin, shumat zvogëlohen në mënyrë përpjesëtimore (Neni 25, pika 6).
“Kufiri minimal i përgjegjësisë për çdo person të dëmtuar në një ngjarje sigurimi, sipas shkronjës ‘a’ të pikës 2 dhe pikës 4 të këtij neni, është 22 000 000 (njëzet e dy milionë) lekë.”
“Për kontratat e lidhura nga data 1 janar 2022 deri në datën 31 dhjetor 2026, kufiri minimal i përgjegjësisë i përcaktuar në këtë nen do të rritet: … b) 2 000 000 (dy milionë) lekë çdo vit për çdo person sipas pikës 5 të këtij neni.”
3. Dëmi pasuror: varrimi, të ardhurat e humbura, ushqim e jetesë
Pos dëmit jopasuror (moral dhe ekzistencial), familjarët kanë të drejtë të kërkojnë edhe dëmin pasuror. Në kërkesën ndaj shoqërisë së sigurimit ose ndaj BSHS-së, ky dëm caktohet nga Ligji 32/2021 dhe nga Neni 15 i Rregullores së AMF nr. 125/2021: një formulë për të ardhurat e humbura dhe një shumë fikse për varrimin.
Si llogaritet humbja e të ardhurave
Mënyra konkrete e llogaritjes së dëmit pasuror për vdekje është e përcaktuar në pikën 3, shkronjën “b”, të Nenit 25 të Ligjit 32/2021. Po e citojmë sepse kjo është formula që ligji urdhëron të zbatohet:
“b) në rastet e dëmeve me pasojë vdekje, dëmi pasuror do të llogaritet si në rastin e paaftësisë së plotë të përhershme me ndryshimin që nga të ardhurat sipas shkronjës ‘a’ të këtij neni të zbriten të ardhurat për nevojat e vetë personit, të cilat varen nga numri i personave në familje.”
Rregullorja e AMF e kthen këtë rregull në formulë (Neni 15, pika 1): dëmshpërblimi = (të ardhurat vjetore − pjesa për nevojat e vetë personit) × koeficienti i shumës së kapitalizuar × koeficienti i moshës së daljes në pension. Elementet e saj janë këto:
- Të ardhurat vjetore: mesatarja e të ardhurave neto për 3 vitet e fundit, nëse i ndjeri ishte i punësuar (edhe jashtë vendit) ose i vetëpunësuar; paga minimale zyrtare bruto e vendbanimit, nëse nuk ishte në marrëdhënie pune; pensioni i vitit të fundit, i shprehur në bazë vjetore, nëse ishte në pension (Neni 14, pika 2).
- Pjesa për nevojat e vetë personit: nga të ardhurat zbriten 30% kur i ndjeri kishte në familje tre ose më shumë persona, 40% kur kishte dy dhe 50% kur kishte një, pa e numëruar të ndjerin (Neni 15, pika 3).
- Koeficienti i shumës së kapitalizuar: merret nga Tabela nr. 1 e Rregullores, sipas moshës dhe gjinisë (Neni 14, pika 3).
- Koeficienti i moshës së daljes në pension: është 0.90 kur i ndjeri nuk ishte në pension dhe 0.80 kur ishte në pension (Neni 14, pika 4). Vitet që i mbeteshin deri në pension nuk hyjnë në llogaritje.
Shembull hipotetik, vetëm për të treguar si funksionon formula: një burrë 40 vjeç, i punësuar, me të ardhura neto mesatare 600 000 lekë në vit, lë pas bashkëshorten dhe dy fëmijë. Me tre persona në familje zbriten 30%, pra mbeten 420 000 lekë. Koeficienti për një burrë 40 vjeç në Tabelën nr. 1 është 20.72. Të ardhurat e humbura janë 420 000 × 20.72 × 0.90 = 7 832 160 lekë. Me 300 000 lekë për varrimin, dëmi pasuror bëhet 8 132 160 lekë. Secili nga tre familjarët mund të përfitojë edhe deri në 220 000 lekë dëm moral dhe deri në 220 000 lekë dëm ekzistencial, gjithsej deri në 1 320 000 lekë. Ky nuk është premtim për asnjë rast real: shuma e vërtetë varet nga të ardhurat e provuara dhe nga rrethanat e çështjes.
Shpenzimet e varrimit
Në kërkesën ndaj shoqërisë së sigurimit ose ndaj BSHS-së, shpenzimet e varrimit shtohen në një shumë fikse prej 300 000 lekësh. Rregullorja nuk e lidh këtë shumë me vlerën e faturave.
Raste me rregull të veçantë
Formula nuk zbatohet kur i ndjeri është nën moshën 16 vjeç ose kur ka qenë i vetëm në familje. Nëse trashëgimtarët janë të mitur, dëmshpërblimi depozitohet në emër të tyre në një bankë të nivelit të dytë (Neni 15, pika 5).
“4. Kur i ndjeri është nën moshën 16 vjeç, trashëgimtarët e tij do të dëmshpërblehen në shumën fikse prej 2,500,000 lekë.”
“6. Në vlerën e dëmshpërblimit me pasojë vdekje do të shtohen edhe shpenzimet e varrimit në shumën fikse prej 300,000 lekë.”
“7. Në se i ndjeri ka qenë i vetëm në familje do të paguhen vetëm shpenzimet e varrimit. Këto shpenzime i paguhen subjektit që ka kryer shërbimet funerale ose shtetit”
Neni 643 i Kodit Civil: rruga në gjykatë
Kodi Civil ka rregullat e veta për dëmin nga vdekja, mbi të cilat mund të bazohet një padi në gjykatë:
“Kur është shkaktuar vdekja e një personi, dëmi që duhet të shpërblejë përbëhet nga:
a) shpenzimet për ushqim e jetesë të fëmijëve të tij të mitur, të bashkëshortes dhe prindërve të paaftë për punë që kanë qenë në ngarkim të të vdekurit, plotësisht ose pjesërisht, si dhe të personave që banonin në familjen e të vdekurit dhe që gëzonin prej tij të drejtën e ushqimit;
b) shpenzimet e duhura për varrimin e të vdekurit, në masën që ato i përgjigjen rrethanave personale e familjare të të vdekurit.”
Këto dispozita nuk i ndryshojnë shumat e Rregullores për kërkesën ndaj shoqërisë së sigurimit dhe nuk i shtojnë asaj një zë të veçantë. Personat në ngarkim ndikojnë te formula vetëm përmes numrit të personave në familje.
4. Afatet ligjore brenda të cilave duhet vepruar
Kodi Civil i Republikës së Shqipërisë i përcakton afatet e parashkrimit me dispozita të qarta. Për familjet e të ndjerit, dy janë afatet që duhet të mbahen parasysh:
Parashkruhen brenda afateve prej:
“ç) dy vjetëve paditë për pagimin e shpërblimit sipas kontratës së sigurimit dhe risigurimit, si edhe të shumës përkatëse të rrjedhur nga sigurimi i detyrueshëm;
… dh) tre vjetëve paditë për shpërblimin e dëmit jo kontraktor dhe paditë për kthimin e përfitimit pasuror pa të drejtë.”
Kërkesa për dëmshpërblim te shoqëria e sigurimit ose te Byroja Shqiptare e Sigurimit, edhe në rastet e Fondit të Kompensimit, paraqitet brenda 2 vjetëve nga data e aksidentit (Rregullorja e AMF, Neni 5, pikat 1 dhe 2). Rregullorja e lidh afatin me datën e aksidentit, jo me ditën kur familja mori dijeni për vdekjen, prandaj llogarisni nga aksidenti edhe kur i dëmtuari ndërron jetë disa kohë më vonë. Afati prej 3 vjetësh vlen vetëm për padinë për dëm jokontraktor ndaj personit përgjegjës; për këtë padi, ai fillon nga dita kur i dëmtuari ka ditur ose duhej të dinte për dëmin dhe për personin që e ka shkaktuar (Neni 120 i Kodit Civil).
Mos pritni. Edhe pse për kërkesën te shoqëria e sigurimit ose te BSHS-ja keni 2 vjet nga aksidenti, dëshmitarët harrojnë, dokumentet humbasin, regjistrimet e kamerave fshihen pas një kohe. Sa më shpejt të hapet dosja, aq më e fortë është.
5. Hapat e parë praktikë pas humbjes
Kur familja është në gjendje shoku, hapat e parë janë vendimtarë. Pa to, dosja vështirësohet më vonë, pavarësisht ligjit. Tre prioritetet e para:
- Siguroni procesverbalin e Policisë Rrugore për ngjarjen. Ky dokument, ose vendimi i gjykatës apo dokumentacioni i procedimit penal për përcaktimin e shkaktarit, është pjesë e dosjes së dëmit (Rregullorja e AMF, Neni 10, pika 4).
- Ruani dokumentet e shpenzimeve. Nëse i ndjeri u kurua para se të ndërronte jetë, ruani dokumentet e shpenzimeve spitalore e farmaceutike. Varrimi në kërkesën ndaj shoqërisë së sigurimit llogaritet në shumën fikse prej 300 000 lekësh, por faturat e tij mund t’ju duhen nëse çështja shkon në gjykatë sipas Nenit 643 të Kodit Civil.
- Mos firmosni asgjë nga shoqëria e sigurimit pa konsulencë. Deklarata e pranimit shërben si provë se e keni pranuar vlerën e dëmshpërblimit (Rregullorja e AMF, Neni 13, pika 1), prandaj kontrollojeni më parë ofertën me rregullat e mësipërme.
Listen e plotë të dokumenteve që do t’ju kërkohen më pas (certifikatat, vërtetimet e të ardhurave, dëshmia e trashëgimisë, etj.) e gjeni te artikulli “Dokumentacioni i nevojshëm për dëmshpërblimin”.
6. Raste të veçanta që trajtohen veçmas
Tre situata kanë trajtim të dallueshëm nga ai standard:
- Fajtori pa sigurim ose i paidentifikuar. Familja drejtohet te Fondi i Kompensimit i Byrosë Shqiptare të Sigurimit ose, në rastet e Nenit 43 të Ligjit 32/2021, te shoqëria e sigurimit si sigurues i drejtpërdrejtë. Kufijtë janë ata të Nenit 25, ndërsa afati i kërkesës është 2 vjet nga data e aksidentit. Detajet: Roli i Byrosë Shqiptare të Sigurimit.
- Aksident jashtë Shqipërisë (Itali, Greqi, Mal të Zi, Kosovë etj.). Aplikohet sistemi Karton Jeshil; limitet ndryshojnë sipas vendit ku ka ndodhur ngjarja. Detajet: Procedurat speciale të dëmshpërblimit.
- Aksident me autobus, kamion ose mjet me lëndë të rrezikshme. Kufiri minimal i ngjarjes ngrihet në 150 ose 200 milionë lekë (shih tabelën më lart), ndërsa formula e dëmit pasuror dhe shumat për familjarët mbeten të njëjta.
7. Si ju ndihmon Valore
Asnjë familje nuk duhet të kalojë vetëm një proces dëmshpërblimi pas humbjes së një të dashuri. Ekipi i Valore e studion çështjen, mbledh dokumentacionin, vlerëson dëmin dhe negocion me shoqërinë e sigurimit deri në mbyllje. Konsultimi është falas, ndërsa pagesa bëhet vetëm në rast rezultati.
Kontakt i drejtpërdrejtë: Telefononi në +355 4 530 1358 ose shkruani te forma e kontaktit. Konsulentët tanë janë në dispozicion 24 orë në ditë, edhe në shtëpi ose me video-call.
Përfundim
Kur dikush vdes në aksident rrugor në Shqipëri, ligji nuk e lë familjen pa mjete. Ekzistojnë kufij të qartë, procedura të përcaktuara dhe afate brenda të cilave duhet vepruar. Shumat nuk vendosen lirisht nga shoqëria e sigurimit: ato ndjekin formulat dhe shumat e Ligjit Nr. 32/2021 dhe të Rregullores së AMF, prandaj çdo ofertë mund të kontrollohet me të ardhurat e provuara, me numrin e personave në familje dhe me shumat fikse.
Ky udhëzues është një hap drejt informimit. Por çdo rast ka veçoritë e veta, dhe paraqitja konkrete e kërkesës — me dokumentet, llogaritjet dhe argumentet e duhura — kërkon punë të kujdesshme. Drejtohuni Valore-s nëse keni nevojë për një konsultim falas për rastin tuaj.
Pse Valore
Jemi në krahun tuaj, jo të sigurimeve
Pas humbjes së një të dashuri, familjes i mbetet pak forcë për afate, dokumente dhe negociata me sigurimet. Ja si mund ta marrë Valore këtë punë mbi vete.
- Mbi 28 vjet përvojëPrej më shumë se 28 vitesh menaxhojmë çështje dëmshpërblimi në fushën civile dhe penale.
- Mbi 400 profesionistëNë ekipin tonë punojnë avokatë, konsulentë ligjorë, inxhinierë të aksidenteve, mjekë ligjorë dhe psikologë.
- Konsultimi është falasNa tregoni çfarë ndodhi. Për konsultimin nuk paguani asgjë.
- Pagesë vetëm në rast rezultatiPagesa jonë është përqindje e dëmshpërblimit që merrni dhe caktohet kur na e besoni çështjen. Të gjitha shpenzimet e nevojshme i përballojmë ne.
- Në dispozicion 24 orë në ditëKonsulentët tanë ju takojnë në shtëpi ose me video-call. Jemi gati të ndërhyjmë në të gjithë Shqipërinë.
- I njëjti sistem si në ItaliSistemin e strukturuar dhe të certifikuar që zbatojmë në Itali, tani e ofrojmë edhe për Shqipërinë.
Tiranë, Bulevardi Dëshmorët e Kombit, Kullat Binjake, kulla 1, kati 10, dera 33 · info@valore.al
Lexoni gjithashtu: