Në aksidentin ndërmjet dy makinave, fajtori përcaktohet nga Raporti Europian i Aksidentit që plotësojnë vetë shoferët për dëme materiale deri në 30 000 lekë, ose nga raporti i Policisë Rrugore dhe ekspertiza teknike. Sipas Nenit 608 të Kodit Civil, fajtori (drejtuesi që ka shkelur rregullin e qarkullimit) detyrohet të shpërblejë dëmin. Kur të dy shoferët kanë faj, ndaj të dëmtuarit ata përgjigjen solidarisht (Kodi Civil, Neni 626), ndërsa mes tyre pjesa caktohet sipas shkallës së fajësisë (Neni 627). Dëmshpërblimin e merr shoferi i palidhur me fajin, plus pasagjerët e të dy makinave dhe çdo person tjetër i dëmtuar, me përjashtimet e Nenit 22 të Ligjit Nr. 32/2021. Kufiri për person varet nga viti i kontratës: 32 000 000 lekë për kontratat e lidhura në 2026 dhe 30 000 000 lekë për ato të vitit 2025.
Në përplasjen ndërmjet dy mjeteve, pikëkthesa juridike e procesit është gjithmonë e njëjta: kush ka faj? Sepse nga kjo përgjigje varet se kush paguan dhe kush mund të kërkojë.
1. Si përcaktohet fajtori në aksidentin dy makinash
Tri rrugë procedurale, të ndjekura njëkohësisht ose veçmas, vërtetojnë fajin:
- Raporti Europian i Aksidentit — formulari që plotësojnë vetë shoferët në vendin e ngjarjes, kur dëmet janë vetëm materiale, deri në 30 000 lekë, dhe shoferët bien dakord. Më shumë në Seksionin 2.
- Raporti i Policisë Rrugore — procesverbali i konstatimit të shkeljes është i detyrueshëm për të gjitha dëmet mbi 30 000 lekë, si dhe kur shoferët nuk bien dakord për dëmet më të vogla (Ligji Nr. 32/2021, Neni 14, pikat 2 dhe 5). Thirreni policinë edhe sa herë ka të lënduar ose vdekje. Policia viziton vendin, merr fjalët e shoferëve dhe dëshmitarëve, fotografon vendin, harton procesverbalin.
- Ekspertiza teknike — kur ka kontestim, gjykata ose shoqëria e sigurimit emëron një ekspert teknik që rikonstrukton aksidentin (gjurmët e gomave, dëmet në mjet, pozicionet, shpejtësia e nënkuptuar).
Parimi bazë i përgjegjësisë vjen nga Kodi Civil:
“Personi që, në mënyrë të paligjshme dhe me faj, i shkakton tjetrit një dëm në personin ose në pasurinë e tij, detyrohet të shpërblejë dëmin e shkaktuar.”
Në një aksident rrugor, “në mënyrë të paligjshme” do të thotë zakonisht: ka shkelur Kodin Rrugor (kalim me të kuq, kalim i ndaluar, shpejtësi mbi limit, mosrespektim i përparësisë, ndikim alkooli, kthim i pasinjalizuar). Personi që ka shkaktuar dëmin nuk përgjigjet kur provon se nuk ka faj (Neni 608).
2. Raporti Europian i Aksidentit — çelësi i procesit
Raporti Europian (i njohur edhe si Constat amiable ose Constat Européen d’Accident) është formulari standard që shoqëritë e sigurimit detyrohen të japin së bashku me policën. Shoferët e plotësojnë vetë në vendin e aksidentit kur:
- Aksidenti ka shkaktuar vetëm dëme materiale (asnjë i lënduar)
- Dëmet ndaj pronës janë deri në 30 000 lekë (Neni 14, pika 2); për dëmet mbi këtë vlerë duhet procesverbali i Policisë Rrugore (Neni 14, pika 5)
- Të dy shoferët bien dakord; nëse nuk bien dakord, duhet procesverbali i policisë edhe për dëmet e vogla (Neni 14, pika 2)
Ligji Nr. 32/2021 e ka të kodifikuar detyrimin:
“1. Shoqëria e sigurimit është e detyruar që së bashku me policën e sigurimit t’i dorëzojë të siguruarit Raportin Europian të Aksidenteve sipas formularit të miratuar nga Autoriteti.”
Nëse e plotësoni saktë, Raporti Europian e përshpejton shumë procesin. Raporti i nënshkruar nga të dy shoferët nënkupton që aksidenti ka ndodhur sipas rrethanave të pasqyruara në formular, përveç rastit kur shoqëria e sigurimit vërteton ndryshe (Neni 14, pika 3). Kërkesa me raportin bashkëlidhur trajtohet sipas afateve të Nenit 12: pagesa bëhet brenda 14 ditëve kalendarike nga data e paraqitjes së kërkesës (Neni 14, pika 4). Nëse e plotësoni keq — me kontradikta, me skema të paqarta, me nënshkrime që mungojnë — shoqëria e sigurimit e ka të lehtë ta kundërshtojë.
Kur dikush është lënduar — qoftë edhe një hematomë e vogël — gjithmonë thirrni Policinë Rrugore. Raporti Europian është vetëm për dëme materiale deri në 30 000 lekë. Nëse e plotësoni në situatë me të lënduar, mund të humbni provat zyrtare që do t’ju duhen për dëmshpërblimin trupor.
3. Sa dëmshpërblim merret nga secili lloj viktimë
Në aksidentin dy makinash, viktimat e mundshme janë: shoferi i palidhur me fajin, pasagjerët e të dy makinave dhe shoferi fajtor (që mund të ketë dëmtime të mbuluara nga sigurimi i tij personal, jo TPL). Kufijtë varen nga viti kur është lidhur kontrata e sigurimit, jo nga viti i aksidentit. Ja kuadri i shumave:
| Viktima | Çfarë i takon | Kufiri për person (kontrata 2026) |
|---|---|---|
| Shoferi i palidhur me fajin | Dëm jopasuror (biologjik + moral + ekzistencial) + humbje të ardhurash + shpenzime spitalore e farmaceutike të dokumentuara. Dëmi i mjetit paguhet veçmas (Seksioni 6). | 32 000 000 lekë për dëmin ndaj personit; dëmi i mjetit hyn te kufiri për pronën |
| Pasagjerët e të dy makinave | I njëjti kuadër për dëmin ndaj personit si për shoferin e palidhur me fajin, edhe kur shoferi i mjetit ku udhëtonin ka faj, me përjashtimet e Nenit 22 (Seksioni 5) | 32 000 000 lekë secili |
| Shoferi fajtor | Asgjë nga TPL e mjetit të tij. Vetëm nga sigurimi personal (kasko, sigurim shoferi) nëse e ka. | Sipas kontratës personale |
| Familjet e të ndjerëve | Dëm pasuror sipas Nenit 15 të Rregullores së AMF (formulë me zbritje 30%, 40% ose 50% sipas numrit të familjarëve; 2 500 000 lekë fikse kur i ndjeri është nën 16 vjeç; vetëm shpenzimet e varrimit kur i ndjeri ka qenë i vetëm në familje) + shpenzime varrimi fikse 300 000 lekë + dëm moral dhe dëm ekzistencial deri në 220 000 lekë secili për prind/fëmijë/bashkëshort, deri në gjysmën e kësaj shume për vëlla/motër. Nuk u takon trashëgimtarëve dhe të afërmve të shoferit shkaktar për dëmin që i është shkaktuar atij (Ligji Nr. 32/2021, Neni 22, pika 1/a). | Brenda kufirit për person të kontratës |
Për kontratat e vitit 2025 kufiri është 30 000 000 lekë për person, ndërsa ato nga viti 2027 mbeten te shifrat e vitit 2026. Për mjetet e zakonshme ka edhe kufi për ngjarje: 75 000 000 lekë për kontratat e vitit 2026 dhe 71 000 000 lekë për ato të vitit 2025. Kur të dëmtuarit janë disa dhe shuma totale e kalon këtë kufi, dëmshpërblimet zvogëlohen në mënyrë përpjesëtimore (Ligji Nr. 32/2021, Neni 25, pikat 2, 5, 6, 9 dhe 10).
Pika më e rëndësishme: në parim, pasagjerët kanë të drejtë pavarësisht se cili shofer ka faj. Pra pasagjeri që udhëtonte në makinën fajtore merr dëmshpërblim nga siguracioni TPL i asaj makine (sepse ai vetë nuk është shoferi fajtor). Përjashtimet e pakta për pasagjerët janë te Neni 22 (Seksioni 5).
4. Kur të dy shoferët kanë faj — përgjegjësia solidare
Jo çdo aksident është “100% faj i njërit, 0% faj i tjetrit”. Mund të ndodhë që të dy shoferët të kenë kontribuar: njëri kishte përparësi, por nuk respektoi shpejtësinë; tjetri nuk e pa rrugën siç duhej. Për personat që e shkaktojnë dëmin së bashku, Kodi Civil ka këtë rregull:
“Kur dëmi është shkaktuar nga shumë persona së bashku, këta përgjigjen ndaj të dëmtuarit solidarisht.”
“Solidar” do të thotë që i dëmtuari (pasagjeri ose viktima e tretë) mund ta kërkojë ekzekutimin e detyrimit tërësisht ose pjesërisht nga secili prej shkaktarëve (Kodi Civil, Neni 423). Ai që e ka shpërblyer dëmin mund t’u kërkojë të tjerëve pjesën e tyre në përpjesëtim me shkallën e fajësisë dhe, kur kjo nuk mund të përcaktohet, fajësia prezumohet e barabartë (Neni 627).
Këto janë rregulla të Kodit Civil për shkaktarët e dëmit. Kërkesa ndaj sigurimit ndjek Ligjin Nr. 32/2021 dhe Rregulloren e AMF: ajo i drejtohet siguruesit përgjegjës të pronarit të mjetit shkaktar (Ligji, Neni 9, pika 1; Rregullorja, Neni 5, pika 1/a), ndërsa shumat dhe kufijtë dalin nga Neni 25 dhe nga formulat e rregullores. Asnjëri prej këtyre teksteve nuk thotë se dy siguruesit përgjigjen solidarisht, as si e ndajnë mes tyre pagesën kur fajin e kanë të dy shoferët. Prandaj Neni 626 mund të përdoret si argument juridik i së drejtës civile, por jo si rregull që e detyron sigurimin të paguajë një shumë të caktuar.
Edhe për shoferët mes tyre, situata është e ndërlikuar. Drejtuesi shkaktar i aksidentit nuk ka të drejtë dëmshpërblimi nga sigurimi i mjetit të tij për dëmet që i shkaktohen atij (Ligji Nr. 32/2021, Neni 22, pika 1/a). Por as ligji, as rregullorja nuk caktojnë formulë për ta ndarë dëmshpërblimin sipas përqindjes së fajit kur të dy shoferët kanë kontribuar. Si trajtohet kërkesa e secilit varet nga provat e rastit, ndaj mund të duhet ekspertizë teknike dhe mund të përfundojë në gjykatë.
5. E drejta e pasagjerëve të të dy makinave
Pasagjeri nuk është drejtuesi i mjetit, ndaj nuk bie te përjashtimi për shoferin shkaktar. Kjo i jep një pozicion juridik të fortë: kërkesa e tij i drejtohet siguruesit përgjegjës të mjetit shkaktar (Ligji Nr. 32/2021, Neni 9, pika 1), brenda kufijve të Nenit 25. Në praktikë:
- Pasagjeri i mjetit fajtor → kërkon nga TPL i mjetit ku po udhëtonte
- Pasagjeri i mjetit të palidhur me fajin → kërkon nga TPL i mjetit fajtor
- Pasagjeri kur të dy shoferët kanë faj → ligji dhe rregullorja nuk thonë se si ndahet kërkesa mes dy siguruesve; kundër dy shkaktarëve në gjykatë mund të ngrihet argumenti i përgjegjësisë solidare (Kodi Civil, Neni 626)
Për pasagjerin ka dy përjashtime të veçanta (Ligji Nr. 32/2021, Neni 22, pika 1/b dhe 1/c). Nuk ka të drejtë dëmshpërblimi ai që ndodhet me vullnetin e tij në mjetin shkaktar të drejtuar nga një drejtues i paautorizuar, ose në një mjet të pasiguruar shkaktar të aksidentit, kur provohet se ishte në dijeni të kësaj rrethane. Neni 22 përjashton edhe personin që e ka përvetësuar mjetin në mënyrë të kundërligjshme (pika 1/ç) dhe të dëmtuarin në rastet e pikës 1/d: ngjarje sportive ose stërvitje për gara në rrugë të palejuara, pasoja të energjisë bërthamore gjatë transportit të materialeve radioaktive, veprime lufte, revolta ose akte terroriste.
Vlen edhe ky detaj: mosvendosja e rripit të sigurimit nuk është ndër përjashtimet e Nenit 22. As ligji, as Rregullorja e AMF nuk e përmendin rripin dhe formulat e rregullores nuk kanë zbritje për të. Nëse sigurimi e përdor këtë argument për të ulur shumën, kërkoni t’jua sqarojë bazën ligjore.
6. Dëmi i vetë mjetit (kasko vs TPL)
Kjo është një çështje e veçantë që ngatërrohet shpesh. Sigurimi TPL nuk mbulon kurrë dëmet e mjetit tuaj — ai mbulon dëmet që ju i shkaktoni TË TJERËVE. Pra:
- Mjeti i palidhur me fajin: Dëmshpërblimi vjen nga TPL i mjetit fajtor. Kufiri për dëmet ndaj pronës është 15 000 000 lekë për ngjarje kur mjeti fajtor është i zakonshëm dhe 20 000 000 lekë kur është autobus, kamion ose mjet me lëndë të rrezikshme (Neni 25, pika 2/b). Ky kufir është i ndarë nga kufiri për person.
- Mjeti fajtor: Dëmshpërblimi vjen vetëm nëse keni kasko të blerë veçmas. TPL juaj nuk e mbulon dëmin tuaj.
Përllogaritjen e dëmshpërblimit e bën një vlerësues i licencuar nga AMF, sipas parimit një vlerësim për një ngjarje sigurimi (Ligji Nr. 32/2021, Neni 11, pikat 3 dhe 4), dhe dëmi pasqyrohet në akt-vlerësim (Rregullorja e AMF, Neni 30, pika 2). Dëmshpërblimi nuk e kalon vlerën aktuale të mjetit (Neni 30, pika 3), por përfshin edhe shpenzimet për transportin e mjetit, për ruajtjen dhe shpenzimet gjyqësore ose noteriale (Neni 30, pika 4). Shoqëria e sigurimit duhet t’ju ofrojë dëmshpërblim në para ose riparim në servis (Neni 30, pika 5).
Mjeti konsiderohet jashtë përdorimi kur kostoja e riparimit është mbi 80% të vlerës së tij ose kur riparimi është teknikisht i pamundur. Në këto raste shoqëria e sigurimit paguan vlerën e plotë të mjetit, përveç rasteve kur bie dakord me ju për pjesën e mbetur të tij (Neni 31, pika 5).
Shembull hipotetik: dy makina përplasen në një kthesë; njëri shofer ndërron shiritin pa sinjalizuar, tjetri vjen me shpejtësi mbi limit. Një pasagjer 40 vjeç, që nuk bie te përjashtimet e Nenit 22, mbetet me paaftësi të përhershme 30%. Dëmi biologjik: 3 × 50 000 = 150 000 lekë (31–50 vjeç, deri në 30%; shumat e Nenit 18, pika 3, të Rregullores së AMF i lexojmë për çdo 10%, së bashku me pikën 2 të këtij neni). Dëmi moral: 3/4 × 150 000 = 112 500 lekë. Dëmi ekzistencial: 3/4 × 150 000 = 112 500 lekë. Gjithsej dëmi jopasuror: 375 000 lekë. Këtyre u shtohen shpenzimet spitalore e farmaceutike të dokumentuara dhe, kur vërtetohet, humbja e të ardhurave sipas Nenit 14 të Rregullores së AMF. Këto formula nuk kanë faktor për ndarjen e fajit mes shoferëve. Ky nuk është premtim për asnjë rast real.
7. Si ju ndihmon Valore
Në aksidentet dy makinash, secila palë mund të pretendojë të kundërtën. Shoqëria e sigurimit mund të pretendojë “faj i përbashkët”, “kontribut i të dëmtuarit” ose “shpejtësi e papërcaktuar”. Ekipi i Valore, ku punojnë avokatë, ekspertë teknikë dhe inxhinierë të aksidenteve, e studion rastin dhe dokumentacionin: raportin policor, dëshmitarët, ekspertizën teknike. Konsultimi është falas, pagesë vetëm në rast rezultati.
Kontakt: Telefononi +355 4 530 1358 ose plotësoni formën e kontaktit. Konsulentët tanë janë në dispozicion 24 orë në ditë, edhe në shtëpi ose me video-call.
Përfundim
Në aksidentin ndërmjet dy makinave, kush merr dëmshpërblim varet drejtpërdrejt nga përcaktimi i fajit, ndërsa sa merret varet nga formulat e Rregullores së AMF dhe nga kufijtë e kontratës. Përcaktimi i fajit nuk është një vlerësim subjektiv i shoqërisë së sigurimit, por një gjetje që mbështetet në fakte: Raporti Europian, akti policor, ekspertiza teknike. Pasagjerët kanë të drejtë edhe kur shoferi i tyre është fajtor, me përjashtimet e Nenit 22. Neni 626 i Kodit Civil i bën shkaktarët përgjegjës solidarisht ndaj të dëmtuarit, por nuk i zëvendëson rregullat për kërkesën ndaj sigurimit. Të kuptuarit e këtyre parimeve është diferenca mes ofertës së parë dhe shumës që përcakton ligji.
Pse Valore
Jemi në krahun tuaj, jo të sigurimeve
Në një përplasje me dy makina, secili shofer ka versionin e vet dhe secila shoqëri sigurimi mbron interesin e saj. Valore mbron të drejtat tuaja si i dëmtuar.
- Mbi 28 vjet përvojëPrej më shumë se 28 vitesh menaxhojmë çështje dëmshpërblimi në fushën civile dhe penale.
- Mbi 400 profesionistëNë ekipin tonë punojnë avokatë, konsulentë ligjorë, inxhinierë të aksidenteve, mjekë ligjorë dhe psikologë.
- Konsultimi është falasNa tregoni çfarë ndodhi. Për konsultimin nuk paguani asgjë.
- Pagesë vetëm në rast rezultatiPagesa jonë është përqindje e dëmshpërblimit që merrni dhe caktohet kur na e besoni çështjen. Të gjitha shpenzimet e nevojshme i përballojmë ne.
- Në dispozicion 24 orë në ditëKonsulentët tanë ju takojnë në shtëpi ose me video-call. Jemi gati të ndërhyjmë në të gjithë Shqipërinë.
- I njëjti sistem si në ItaliSistemin e strukturuar dhe të certifikuar që zbatojmë në Itali, tani e ofrojmë edhe për Shqipërinë.
Tiranë, Bulevardi Dëshmorët e Kombit, Kullat Binjake, kulla 1, kati 10, dera 33 · info@valore.al
Lexoni gjithashtu: