Kur shoqëria e sigurimit refuzon padrejtësisht dëmshpërblimin, vonon pagesën ose ofron një shumë nën ligj, ju keni tri rrugë ankimi sipas Ligjit Nr. 32/2021. Së pari: ankim me shkresë brenda vetë shoqërisë (Neni 10, pika 7) — ajo është e detyruar të përgjigjet brenda 15 ditësh. Së dyti: ankim te Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare (AMF), i cili mbikëqyr sjelljen e shoqërive dhe mund të vendosë gjoba deri në 2 000 000 lekë për shkelje të afateve (Neni 55, pika 5). Së treti: padi civile në gjykatë (Neni 10, pika 10). Ky udhëzues ju tregon si të përgatitni dhe depozitoni secilën.
Refuzim i pajustifikuar. Ofertë qesharake. Kërkesa të vazhdueshme dokumentesh vetëm për të zvarritur dosjen. Ka disa sjellje të shoqërive të sigurimit që ligji nuk i toleron — dhe për çdonjërën ka një rrugë ankimi konkrete. Ky udhëzues shpjegon të tria: si ankoheni brenda vetë shoqërisë, si e çoni çështjen te Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare (AMF) dhe kur duhet të kaloni në padi civile.
1. Kur keni të drejtë të ankoheni
Ligji Nr. 32/2021 ju jep të drejtën e ankimit në disa raste tipike:
- Refuzim i dëmshpërblimit — shoqëria refuzon të paguajë (pika 6 e Nenit 10 ju garanton njoftim me shkrim dhe shkaqe ligjore).
- Ofertë nën ligj — shifra e ofruar është nën kufijtë minimalë të Nenit 25 ose nuk përfshin zëra që ju takojnë (shpenzime mjekësore, të ardhura të humbura, dëm moral).
- Vonesa përtej afatit ligjor — 14 ditë për dëme materiale deri 100 000 lekë, 30 ditë për dëme pronësore, 90 ditë për dëme trupore (Neni 10, pika 1 dhe Neni 12).
- Kërkesa të pafundme dokumentesh — shoqëria nuk mund të kërkojë “dokument shtesë” pafundësisht; ka 8 ditë të kërkojë plotësim (Neni 10, pika 5), dhe nëse hesht, dosja quhet e plotë.
- Mospagesë pas nënshkrimit të deklaratës — nëse ju e keni pranuar vlerësimin dhe s’ka pagesë brenda 14 ditësh (Neni 10, pika 4), ju lind e drejta e interesit të vonesës.
Për detaje mbi afatet e trajtimit, shihni “Sa zgjat në praktikë procesi i dëmshpërblimit”.
2. Hapi 1 — Ankimi te vetë shoqëria (Neni 10, pika 7)
Rruga e parë e detyrueshme para se të shkoni te AMF-ja ose në gjykatë është ankimi te vetë shoqëria e sigurimit. Ligji e vendos shprehimisht këtë të drejtë:
“7. Pala e dëmtuar, me marrjen e njoftimit sipas pikave 3 dhe 6 të këtij neni, ka të drejtën e ankimimit pranë shoqërisë së sigurimit. Shoqëria e sigurimit është e detyruar t’i përgjigjet ankimit të palës së dëmtuar brenda 15 (pesëmbëdhjetë) ditëve kalendarike nga data e paraqitjes së ankimit.”
Ky ankim është hapi që hap gjithçka tjetër. Pa të, AMF-ja shpesh ju kthen sepse “nuk e keni ezauruar procedurën e brendshme”, dhe gjykata e vlerëson mungesën e ankimit si mungesë përpjekjeje për zgjidhje jashtëgjyqësore. Ja si e përgatitni:
Vendosni në krye: “ANKIM ndaj vendimit të refuzimit / vlerësimit të datës [data]” me numrin e dosjes ose të pretendimit që shoqëria ju ka dhënë.
Cakoni nenet e shkelura: Neni 10 (afati), Neni 11 (rregullat e trajtimit), Neni 12 (kërkesat me vlerë të vogël), Neni 25 (kufijtë). Ligji nuk lejon vlerësim jashtë këtyre kornizave.
Data e aksidentit, data e depozitimit të dosjes, data e vendimit, shuma e ofruar (ose refuzimi), shuma që ju kërkoni dhe arsyet me llogaritje.
Kopje të raporteve mjekësore, faturave, ekspertizës, aktit të Policisë, komunikimeve të mëparshme. Numëroni ato si “Aneksi 1”, “Aneksi 2” etj.
“Kërkoj rishikimin e vendimit dhe pagesën e shumës prej [X] lekë brenda afatit ligjor 15-ditor. Në rast të kundërt, do t’i drejtohem Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare dhe do të ushtroj padi civile.”
Dorëzoni ankimin fizikisht në zyrat qendrore të shoqërisë me protokollim (kopje e nënshkruar me datë e vulë). Ose me postë të rekomanduar me kthim njoftimi. Kurrë vetëm me email — nuk ka provë të pranimit ligjor.
Ligji nuk e trajton heshtjen si pranim, por krijon të drejtën për të kaluar direkt në hapin 2 (AMF) dhe/ose hapin 3 (padi civile). Ruani provën e depozitimit — ajo është dëshmia se e keni ezauruar procedurën.
3. Hapi 2 — Ankimi te AMF-ja
Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare është institucioni publik që licenson dhe mbikëqyr shoqëritë e sigurimit në Shqipëri. Kur një shoqëri shkel Ligjin 32/2021, AMF-ja ka autoritetin ligjor për të hetuar dhe për të vendosur sanksione administrative.
Ankimi te AMF-ja bëhet pas ankimit të brendshëm te shoqëria. Për depozitimin, drejtohuni direkt te faqja zyrtare e AMF-së për procedurën dhe formularin aktual — kontaktet dhe kanalet online publikohen atje.
Dokumentet që duhet të përfshini në ankimin te AMF-ja:
- Formulari i ankimit (i plotësuar me të dhënat tuaja dhe të shoqërisë)
- Përshkrim kronologjik i rastit (data e aksidentit, kërkesa, komunikimet)
- Kopje e ankimit të depozituar te shoqëria dhe prova e protokollimit
- Përgjigjja e shoqërisë (ose prova që ka kaluar afati 15-ditor pa përgjigje)
- Dëshmitë kryesore: dosjet mjekësore, raportet, faturat, ekspertizat
- Vendimi i refuzimit ose oferta e ulët e shoqërisë
Çfarë ndodh më pas:
- AMF-ja regjistron ankimin dhe hap një procedurë hetimi.
- Kërkon shpjegime me shkrim nga shoqëria brenda një afati të caktuar.
- Analizon dokumentacionin dhe krahason sjelljen e shoqërisë me detyrimet e Ligjit 32/2021.
- Nëse konstatohet shkelje, AMF-ja mund të urdhërojë shoqërinë të veprojë sipas ligjit dhe të vendosë sanksione administrative (shih seksionin 5).
- Ju njoftoheni me shkrim për rezultatin.
AMF-ja nuk zëvendëson gjykatën. Ajo mbikëqyr sjelljen e shoqërisë dhe mund të vendosë sanksione administrative, por nuk urdhëron pagesa konkrete të dëmshpërblimit ndaj jush. Për të marrë vetë shumën, në shumicën e rasteve nevojitet padi civile. Megjithatë, presioni administrativ i AMF-së shpesh detyron shoqërinë të rishqyrtojë vullnetarisht ofertën para se çështja të shkojë në gjyq.
4. Hapi 3 — Padi civile në gjykatë
Ligji e përcakton qartë kur hapet rruga e gjykatës:
“10. Në rast se shoqëria e sigurimit nuk i përgjigjet palës së dëmtuar brenda afatit të përcaktuar në pikën 1 të këtij neni, dhe/ose pala e dëmtuar nuk është dakord me masën e dëmshpërblimit të ofruar nga shoqëria e sigurimit dhe/ose pala e dëmtuar nuk është dakord me shkaqet e refuzimit të dëmshpërblimit nga shoqëria e sigurimit, vetëm në këto raste pala e dëmtuar ka të drejtë të ngrejë padi civile kundër shoqërisë së sigurimit.”
Padia depozitohet në Gjykatën e Rrethit Gjyqësor ku ndodh selia e shoqërisë së sigurimit ose vendi i aksidentit. Kërkesa përfshin: shumën e kërkuar (me llogaritje sipas Nenit 25), interesin ligjor mbi vonesën (nga pika 4 e Nenit 10), shpenzimet gjyqësore dhe të përfaqësimit.
Kujdes me afatin e parashkrimit. Ndaj shoqërisë së sigurimit ju keni 2 vjet nga dita e aksidentit për të ngritur padi (Neni 115/ç i Kodit Civil). Ndaj autorit të aksidentit — 3 vjet (Neni 115/dh). Për detaje, shihni artikullin tjetër: “Afati ligjor për të kërkuar dëmshpërblim”.
5. Roli i AMF dhe sanksionet ndaj shoqërive
Ligji i jep AMF-së dy lloje kompetencash ndaj shoqërive që shkelin rregullat: masa administrative dhe gjoba financiare.
Masat administrative (Neni 54):
“1. Për shkeljen e dispozitave të neneve 7, 10, 11, 37, 40, 42 dhe 43 të këtij ligji, Autoriteti mund të marrë ndaj shoqërisë së sigurimit, në mënyrë të përshkallëzuar, masat administrative të mëposhtme:
a) shpall publikisht, me shpenzimet e veta, të dhëna rreth praktikave të gabuara të shoqërive të sigurimit;
b) tërheq miratimin për anëtarët e organeve drejtuese të shoqërisë së sigurimit;
c) pezullon përkohësisht ose revokon licencën për kryerjen e veprimtarisë përkatëse të sigurimit kur vëren raste të përsëritura të shkeljeve.”
Gjobat për shkeljen e Nenit 10 (afatet dhe trajtimi) — deri 2 milionë lekë:
“5. Autoriteti vendos gjobë nga 1 000 000 (një milion) deri në 2 000 000 (dy milionë) lekë ndaj shoqërisë së sigurimit dhe degës së shoqërisë së huaj kur kjo shoqëri apo degë:
… b) vepron në kundërshtim me nenin 10 të këtij ligji;
c) trajton kërkesën për dëmshpërblim në kundërshtim me rregullat e përcaktuara në nenin 11 të këtij ligji;
ç) i ofron palës së dëmtuar vlerën e dëmshpërblimit në kundërshtim me nenin 11 të këtij ligji;”
Përveç gjobës ndaj shoqërisë, Neni 55 pika 6 parashikon gjoba shtesë prej 200 000 – 400 000 lekë ndaj drejtuesve personalisht përgjegjës, dhe Neni 57 lejon dyfishimin e sanksioneve në rast përsëritjeje. Kjo është arsyeja pse ankimi te AMF-ja nuk është “letër që shkon në sirtar” — për shoqëritë e sigurimit ka pasoja të drejtpërdrejta financiare dhe reputacionale.
| Shkelja | Gjoba ndaj shoqërisë | Gjoba ndaj personave përgjegjës |
|---|---|---|
| Shkelje e Nenit 10 (afatet) | 1 000 000 – 2 000 000 lekë | 200 000 – 400 000 lekë |
| Trajtim në kundërshtim me Nenin 11 | 1 000 000 – 2 000 000 lekë | 200 000 – 400 000 lekë |
| Ofertë në kundërshtim me Nenin 11 | 1 000 000 – 2 000 000 lekë | 200 000 – 400 000 lekë |
| Shkelje e Nenit 12 (kërkesa deri 100 000 lekë) | 1 000 000 – 2 000 000 lekë | 200 000 – 400 000 lekë |
| Përsëritje | Dyfishim i gjobave (Neni 57) | |
6. Gabimet që ju vrasin ankimin
- Vetëm telefon ose email pa protokollim — nëse s’keni provë me shkrim, ankimi juaj nuk ekziston para AMF-së ose gjykatës.
- Ankim pa referenca ligjore — një ankim që flet për “padrejtësi” pa përmendur nene ligjore trajtohet si pretendim subjektiv. Emërtoni gjithmonë nenin e shkelur.
- Kalim direkt në AMF pa provuar shoqërinë — AMF-ja shpesh e kthen pa ndërhyrë sepse nuk është ezauruar procedura e brendshme.
- Humbja e afatit të parashkrimit gjatë ankimeve — as ankimi te shoqëria, as ankimi te AMF-ja nuk e ndalojnë orën e parashkrimit ndaj autorit të aksidentit. Vetëm padia e depozituar në gjykatë e ndërpret (Neni 131 Kodi Civil).
- Pranimi i pjesshëm i ofertës — nëse nënshkruani deklaratën e pranimit të dëmshpërblimit, humbisni të drejtën e kërkesës së mëtejshme (Neni 10, pika 9). Kurrë nënshkrim para konsultimit ligjor.
- Dokumentacion i papërmbledhur — dosjet e shpërndara vështirësojnë vendimin e AMF-së. Bëni një indeks kronologjik në krye.
Për listën e plotë të gabimeve pas aksidentit, shihni “10 gabimet më të zakonshme pas aksidentit”.
7. Si ju ndihmon Valore
Përgatitja e një ankimi që “godet” — te shoqëria, te AMF-ja ose në gjykatë — kërkon njohuri të thelluar të Ligjit 32/2021 dhe të mënyrës se si trajtohen kontestimet reale. Ekipi i Valore harton ankimin me referencat ligjore të sakta, dokumentacionin e strukturuar dhe kërkesën konkrete monetare. Ne e dimë çfarë kërkon secili institucion dhe në çfarë forme. Konsulta e parë falas. Ju nuk paguani asgjë derisa të merrni dëmshpërblimin.
Kontakt: Telefononi +355 67 33 33 333 ose plotësoni formën e kontaktit. Përgjigje brenda 24 orësh.
Përfundim
Ankimi ndaj shoqërisë së sigurimit nuk është një kërkesë miqësore — është një procedurë ligjore me tri nivele të parashikuara nga Ligji 32/2021. Filloni brenda vetë shoqërisë me referenca të sakta të neneve. Nëse s’ka rezultat brenda 15 ditësh, çoni çështjen te AMF-ja, e cila mund të vendosë gjoba të konsiderueshme. Ruani gjithmonë afatin 2-vjeçar për të depozituar padi civile — pa këtë hap, sanksionet administrative nuk kthehen automatikisht në para në llogarinë tuaj.
Lexoni gjithashtu: