Motoristi ose çiklisti i goditur nga një makinë në Shqipëri ka të drejtë për të njëjtin dëmshpërblim si çdo viktimë tjetër e mbuluar nga sigurimi TPL: dëmin biologjik (110 000 lekë për çdo 10% paaftësi), dëmin moral, dëmin ekzistencial, shpenzimet mjekësore dhe humbjen e të ardhurave. Limiti maksimal për një person në 2026 është 32 000 000 lekë. Mosvendosja e kaskës ose mosrespektimi i sinjalistikës nga motoristi/çiklisti ul shumën në proporcion me fajin (parim i fajit të pjesshëm), por nuk e zhduk të drejtën. Nëse motorri vetë ishte pa TPL, dëmshpërblimi vjen nga Fondi i Kompensimit i BSHS-së.
Motoristët dhe çiklistët janë ndër viktimat më të shpeshta të aksidenteve rrugore në Shqipëri. Sipas raporteve të Policisë së Shtetit dhe DPSHTRR, drejtuesit e mjeteve dyrrotake përbëjnë rreth një të katërtën e të vdekurve në aksidente rrugore çdo vit. Arsyeja është thjeshtë fizike: pa karrocerinë mbrojtëse të një makine, çdo përplasje me një automjet të rëndë sjell pasoja shumë më të rënda për trupin e drejtuesit dyrrotak. Pyetjet ligjore që vijnë pas: Sa lekë na takojnë? Po nëse motorri ishte pa siguracion? Po nëse nuk kishim kaskë?
1. Pse motoristi dhe çiklisti janë “viktima të cenueshme”
Në praktikën ligjore, motoristët dhe çiklistët trajtohen si viktima të cenueshme të trafikut, ngjashëm me këmbësorët. Kjo do të thotë që, kur ata përplasen nga një automjet me karroceri (makinë, autobus, kamion), prezumohet që dëmet e tyre do të jenë më të rënda në krahasim me ato të shoferëve të mbyllur. Ligji nuk u jep një status të veçantë formal, por ndarja e fajit në praktikë shpesh i favorizon — shoferi i automjetit më të rëndë ka detyrim më të madh të kujdesit.
Parimi bazë i përgjegjësisë me faj vlen për të dyja palët:
“Personi që, në mënyrë të paligjshme dhe me faj, i shkakton tjetrit një dëm në personin ose në pasurinë e tij, detyrohet të shpërblejë dëmin e shkaktuar.”
Pra për shoferin që ka goditur motoristin ose çiklistin, fajë presupozohet nga vetë fakti i shkaktimit të dëmit. Për ta hedhur poshtë ose ulur këtë faj, sigurimi duhet të provojë me dëshmi konkrete (kamera, dëshmitarë, ekspertizë teknike) që viktima vetë ka kontribuar në shkaktimin.
Motorri (mjet motorik) konsiderohet “mjet” sipas Ligjit 32/2021 dhe duhet të ketë sigurim TPL të detyrueshëm. Bicikleta jo — nuk konsiderohet “mjet motorik” dhe nuk ka detyrim sigurimi. Por dëmshpërblimi kur çiklisti goditet nga një automjet vjen sërish nga TPL i automjetit fajtor — pra çiklisti është gjithmonë “viktima e tretë” e mbrojtur.
2. Çfarë dëmesh mbulon sigurimi për ta
Motoristi ose çiklisti, sapo ka dëmtime trupore nga përplasja me një automjet, hyn në kategorinë “i dëmtuari” sipas Ligjit Nr. 32/2021. Kjo i jep të drejtën për pesë figura dëmi që paguhen veçmas:
- Dëmi biologjik — për paaftësinë e përhershme trupore
- Dëmi moral — për dhembjen dhe vuajtjen
- Dëmi ekzistencial — për pamundësinë e jetës normale
- Dëmi pasuror — shpenzimet mjekësore, ilaçet, rehabilitimi, humbja e të ardhurave, riparimi i motorrit/bicikletës
- Dëmi për paaftësinë e përkohshme — për ditët/muajt e mospunueshmërisë
Vini re që riparimi i motorrit ose bicikletës është dëm material që mbulohet nga TPL i automjetit fajtor (jo nga TPL i motoristit, sepse ai nuk është fajtor). Për bicikletën, e cila zakonisht ka vlerë më të vogël, paguhet vlera e blerjes, e dokumentuar me faturë.
3. Tabela e shumave 2026 sipas % paaftësisë
Më poshtë janë shifrat e dëmit jopasuror për motoristin/çiklistin e dëmtuar, sipas Nenit 25, pika 4, të Ligjit Nr. 32/2021. Shtoni mbi to shpenzimet mjekësore reale, humbjen e të ardhurave dhe dëmin material të mjetit.
| % Paaftësia | Dëmi biologjik | Dëmi moral (max 1.5×) | Dëmi ekzistencial (max 1.5×) | Vetëm jopasuror (max) |
|---|---|---|---|---|
| 20% | 220 000 lekë | 330 000 lekë | 330 000 lekë | 880 000 lekë |
| 40% | 440 000 lekë | 660 000 lekë | 660 000 lekë | 1 760 000 lekë |
| 60% | 660 000 lekë | 990 000 lekë | 990 000 lekë | 2 640 000 lekë |
| 80% | 880 000 lekë | 1 320 000 lekë | 1 320 000 lekë | 3 520 000 lekë |
| 100% | 1 100 000 lekë | 1 650 000 lekë | 1 650 000 lekë | 4 400 000 lekë |
“a) vlera e dëmit biologjik për çdo person të dëmtuar do të jetë jo më shumë se 110 000 (njëqind e dhjetë mijë) lekë për çdo 10% të shkallës së paaftësisë së përhershme, të pjesshme ose të plotë. Shuma e përfitimit e parashikuar në këtë pikë duhet të bazohet në moshën dhe shkallën e paaftësisë së të dëmtuarit;”
“b) vlera e dëmit moral për çdo person të dëmtuar me pasojë paaftësi të përhershme për punë është nga 3/4 deri në 3/2 e dëmit biologjik sipas shkronjës ‘a’ të pikës 4 të këtij neni;”
Për dëmtime që kërkojnë formë të zgjeruar trajtimi (paaftësi mbi 50%, dëmtim i shtyllës kurrizore, amputime), shihni udhëzuesin “Sa dëmshpërblim për dëmtime të rënda trupore” — atje ndahen edhe metoda të llogaritjes së humbjes së të ardhurave.
4. Po nëse ishit pa kaskë ose pa pajisje sigurie?
Kjo është pyetja më e shpeshtë që na bëjnë motoristët pas aksidentit, dhe është pyetje që sigurimet e shfrytëzojnë rëndë në çdo dosje. Kasla është e detyrueshme me ligj për çdo motorist në Shqipëri, dhe mosvendosja e saj e ndryshon llogaritjen e dëmshpërblimit në mënyrë proporcionale.
Parimi: nëse vërtetohet se dëmtimet do të kishin qenë më të vogla me kaskë, atëherë shuma e dëmshpërblimit ulet në proporcion me kontributin e mungesës së kaskës në rëndimin e dëmeve. Vlerësimi bëhet zakonisht nga ekspert mjeko-ligjor. Shifrat indikative nga praktika:
- Dëmtim kafke pa kaskë, ku kaska do ta kishte parandaluar pjesërisht → ul. 20-40% e shumës
- Dëmtim trupi pa lidhje me kokën → kaska nuk ka ndikim → pa ulje
- Dëmtim cerebral pa kaskë, ku kaska do ta kishte zvogëluar shumë → ul. 40-60%
Por kjo nuk e zhduk të drejtën — vetëm e zvogëlon shumën. Çdo motorist i dëmtuar duhet të kërkojë dëmshpërblim pavarësisht nga vendimi për kaskën. Për çiklistët, kaska zakonisht nuk është e detyrueshme me ligj në Shqipëri, kështu që argumenti i mungesës së saj rrallë qëndron.
Drita e motorrit fikur, mosveshja e xhupit refleks, kalim mes radhëve (filtering) në trafik të bllokuar, shpejtësia mbi limit, ndikim alkooli/substancash, mospatja e patentës së kategorisë A — çdo nga këto mund të ngrihet nga sigurimi si arsye për të ulur shumën. Përgjigja jonë: pa prova konkrete (analiza alkooli, raport policor i hollësishëm), pretendimet bien.
5. Po nëse motorri/bicikleta vetë nuk kishin TPL?
Për motorrët në Shqipëri, sigurimi TPL është i detyrueshëm sipas Ligjit Nr. 32/2021 — vlen për çdo motorr motorik, përfshirë skuterët dhe mopedet. Por në praktikë, një pjesë e konsiderueshme e motorrëve qarkullojnë pa siguracion të rinovuar, sidomos në zonat rurale.
Rast 1 — Motoristi i pa siguracion është VIKTIMA: Nëse motorri juaj është pa TPL por ju keni qenë i dëmtuari (jo fajtori) në një aksident me një makinë të siguruar, nuk ka asnjë problem. Dëmshpërblimi vjen nga TPL i automjetit fajtor, pa lidhje me statusin e siguracionit të motorrit tuaj.
Rast 2 — Motorri pa TPL e ka shkaktuar aksidentin: Këtu situata është më e ndërlikuar. Viktima (këmbësor, pasagjer, drejtues tjetër) drejtohet te Fondi i Kompensimit i Byrosë Shqiptare të Sigurimit, që paguan brenda kufijve të ligjit. BSHS-ja më pas rikupron paratë nga vetë motoristi fajtor.
“Fondi i kompensimit administrohet nga Byroja dhe ka për qëllim pagesën e dëmeve ndaj pronës dhe ndaj personit, të ndodhura në territorin e Republikës së Shqipërisë për: a) dëmet e shkaktuara nga përdorimi i mjeteve motorike të pasiguruara dhe dëmet e shkaktuara nga përdorimi i mjeteve motorike të paidentifikuara…”
Për detajet e plota se si funksionon Fondi i Kompensimit dhe si i parashtroni kërkesën, shihni artikullin “Roli i Byrosë Shqiptare të Sigurimit në dëmshpërblim”.
6. Hapat e parë pas goditjes
Aksidentet me motorr ose biciklete kanë një veçanti: shoferi i automjetit shpesh ikën nga vendi, ose pretendon “nuk e pashë”. Kjo bën që kohëzgjatja për të mbledhur prova të jetë vendimtare. Tre prioritetet brenda 30 ditëve të para:
- Akti i aksidentit nga Policia Rrugore. I detyrueshëm kur ka të lënduar. Pa këtë dokument zyrtar, dosja nuk niset. Kërkojeni në komisariatin e zonës.
- Mblidhni dëshmitarë dhe kërkoni kamerat e qarkullimit. Kamerat e bizneseve përreth fshijnë pamjet pas 30 ditësh. Sigurojini ligjërisht përmes Policisë ose noterit menjëherë.
- Raporti mjekësor i hollësishëm. Spitali ku trajtoheni duhet të lëshojë epikrizë me përshkrim të plotë të dëmtimeve, jo vetëm diagnozën. Kërkojeni me shkrim.
Listën e plotë të dokumentacionit gjeni te artikulli “Dokumentacioni i nevojshëm për dëmshpërblimin”.
Një motorist 32 vjeç u godit nga një makinë në kryqëzimin Astir, kur makina nuk respektoi përparësinë në kthim majtas. Motoristi mbeti me dëmtime në këmbën e djathtë dhe spinje (32% paaftësi e përhershme pas 7 muajsh stabilizim). Pati edhe një argument të sigurimit se motoristi po kalonte mes radhëve. Oferta e parë: 600 000 lekë. Pas paraqitjes së dosjes me kamerat e qarkullimit që dëshmuan dinamikën reale, dhe raportit të ekspertit teknik që përcaktoi përgjegjësinë kryesore te makina (75%), pagesa u rinegociua deri në afërsisht 1.4 milionë lekë (biologjik + moral + ekzistencial + shpenzime + humbje 5-mujore të ardhurash).
7. Si ju ndihmon Valore
Dosjet me motorr ose biciklete kanë gjithmonë dy front: provimi i fajit (që sigurimi përpiqet ta ulë) dhe vlerësimi i dëmtimeve trupore (që sigurimi përpiqet të nënvlerësojë). Ekipi i Valore e administron të dyja: kërkesa zyrtare për kamerat, ekspertiza teknike e pavarur, ekspertiza mjeko-ligjore për % e paaftësisë, llogaritja e plotë e të gjitha figurave të dëmit. Konsulta e parë falas, asnjë pagesë para se të merrni dëmshpërblimin.
Kontakt: Telefononi +355 67 33 33 333 ose plotësoni formën e kontaktit. Përgjigje brenda 24 orësh.
Përfundim
Motoristët dhe çiklistët janë viktima të cenueshme që ligji shqiptar i mbron me të njëjtin kuadër si çdo viktimë tjetër të aksidentit rrugor. Mosvendosja e kaskës, mungesa e TPL-së së motorrit, kalimi mes radhëve — të gjitha janë argumente që sigurimi do t’i përdorë për të ulur shumën, por asnjë prej tyre nuk e zhduk të drejtën. Diferenca mes ofertës së parë dhe shumës që përcakton ligji vjen nga përgatitja e dosjes me prova konkrete dhe argumente teknike.
Lexoni gjithashtu: